Nafaka Turleri Ve Hesap

Nafaka Türleri, Şartları ve Hesap

Görev

Talep edilen nafakayı doğru türe oturtmak (tedbir, yoksulluk, iştirak, yardım), şartlarını denetlemek ve tarafların mali gücüne göre hakkaniyete uygun miktar/süre kurgulamak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Nafaka kimin için isteniyor: eş için mi, çocuk için mi, üstsoy-altsoy/kardeş için mi?
2. Dava sürüyor mu (tedbir nafakası), boşanma kesinleşti mi (yoksulluk/iştirak)?
3. Tarafların gelirleri, malvarlığı, çocuk sayısı ve özel ihtiyaçları neler?
4. Mevcut nafaka var mı; artırım, azaltım veya kaldırma mı isteniyor?

Denetim şeması

1. Tür ayrımı. Yargılama süresince eş ve çocuk için tedbir nafakası (TMK m.169) talep edilir. Boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası (m.175): boşanmayla yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla, süresiz olarak isteyebilir. Çocuk için iştirak nafakası (m.182, m.327-330): velayet kendisine verilmeyen taraf, çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katılır; ergin olana kadar (eğitimi sürüyorsa m.328/2 kapsamında uzayabilir). Akrabalar arası yardım nafakası (m.364).
2. Şart denetimi. Yoksulluk nafakasında: boşanma yüzünden yoksulluk + talep eden kusurun daha ağır olmaması + nafaka yükümlüsünün gücü. İştirak nafakasında kusur aranmaz; ölçüt çocuğun ihtiyacı ve ana-babanın mali gücüdür.
3. Miktar/biçim. Hâkim irat veya toptan ödemeye karar verebilir (m.176/1); irat şeklindeki nafaka ÜFE/uyarlama hükmüyle (m.176/4, m.331) artırılabilir. Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi, ölüm veya fiilen evli gibi yaşama halinde kendiliğinden/dava ile kalkar (m.176/3).
4. Uyarlama davaları. Tarafların mali durumunun değişmesi halinde artırım/azaltım/kaldırma (m.176/4, m.331); ispat yükü değişikliği iddia edende.
5. Ara sonuç. Tür + şart + miktar/süre + uyarlama imkânı raporlanır.

Çıktı modülleri

• Nafaka türü-şart-süre tablosu ve hakkaniyet gerekçesi.
• Gelir-gider/ihtiyaç dökümü ile miktar önerisi aralığı.
• Artırım/azaltım/kaldırma dilekçesi için dayanak listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri aile-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.