Navlun Sozlesmesi Carter Konismento

Navlun Sözleşmesi, Çarter Parti ve Konişmento

Görev

Deniz yoluyla eşya taşıma ilişkisini sözleşme tipine göre çözümlemek; taşıyan ve taşıtanın borçlarını, navlun ve sürastarya alacaklarını belirlemek; konişmentonun düzenlenmesi, içeriği ve ispat gücünü denetlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Sözleşme yolculuk çarteri mi, zaman çarteri mi, yoksa kırkambar (parça yük) mü?
• Konişmento düzenlendi mi; nama, emre veya hamiline mi; "temiz" mi yoksa rezerv kayıtlı mı?
• Yükleme/boşaltma süreleri (starya) ve sürastarya kayıtları nasıl belirlenmiş?
• Navlun peşin mi (freight prepaid) yoksa varışta mı ödenecek; FIOST gibi kayıtlar var mı?

Denetim şeması

1. Sözleşme tipi: Yolculuk çarteri/kırkambar ayrımını TTK m.1138 vd. çerçevesinde yap; zaman çarterinde geminin tahsisi ve işletme yükünün dağılımı farklıdır. Tip, riziko ve masraf dağılımını belirler.
2. Tarafların borçları: Taşıyanın gemiyi denize, yola ve yüke elverişli hale getirme borcu (TTK m.1141) ve yükü özenle yükleme/istif/boşaltma borcu; taşıtanın navlun ve doğru beyan borcu. İhlalleri tespit et.
3. Starya/sürastarya: Yükleme-boşaltma süresinin başlangıcı, hesabı ve sürastarya (demuraj) alacağını sözleşme kayıtlarına göre hesapla; "once on demurrage always on demurrage" gibi kayıtların etkisini değerlendir.
4. Konişmento işlevi: Konişmentonun düzenlenmesi, zorunlu içeriği ve üç işlevi — makbuz, taşıma sözleşmesinin ispatı, kıymetli evrak/temsil (TTK m.1228 vd.). Konişmentodaki rezervlerin (clausing) ispat değerine etkisini belirle; konişmento ile çarter parti arasındaki çatışmada hangisinin geçerli olacağını analiz et.
5. İspat yükü ve ara sonuç: Temiz konişmento, yükün iyi durumda teslim alındığına dair karine doğurur; aksini taşıyan ispatlar. Çıktıda kimin neyi ispatlayacağını ve sözleşmenin zayıf kayıtlarını işaretle.

Çıktı modülleri

• Sözleşme tipi ve borç dağılımı tablosu
• Starya/sürastarya hesap taslağı
• Konişmento denetim notu (rezervler, çatışma, ispat değeri)

Plugin bağlamı

Bu beceri deniz-ticareti-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.