Patentlenebilirlik Denetimi

Patentlenebilirlik Denetim Şeması

Görev

Buluşun SMK m.82-83 patentlenebilirlik şartlarını (yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik) ve konu istisnalarını adım adım denetleyerek belge alabilirlik/ayakta kalabilirlik değerlendirmesi yapmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Buluşun çözdüğü teknik sorun ve teknik çözüm (istemler) nedir?
2. Başvuru/rüçhan tarihi ne; bu tarihten önce kamuya açıklama (sergi, yayın, satış, sunum) oldu mu?
3. En yakın bilinen teknik (prior art) ve fark nedir; araştırma raporu var mı?
4. Konu yazılım, iş yöntemi, tedavi usulü gibi istisnaya girer mi?

Denetim şeması

1. Konu denetimi. SMK m.82/2-3: keşif, teori, matematiksel yöntem, estetik yaratma, iş yöntemi, bilgisayar programı "bu unsurlara ilişkin olduğu ölçüde" patentlenemez; m.82/3 kamu düzeni/ahlak, bitki-hayvan çeşitleri, insan/hayvan tedavi ve teşhis usulleri. Teknik katkı varsa istisna aşılabilir. Ara sonuç: konu patentlenebilir mi?
2. Yenilik (SMK m.83/1-2). Tekniğin bilinen durumu, başvuru/rüçhan tarihinden önce dünyada yazılı/sözlü/kullanım yoluyla erişilebilir kılınan her şeydir. Tek bir önceki belge istemin tüm özelliklerini içeriyorsa yenilik yok. Buluş sahibinin önceki açıklaması için m.84 grace period (12 ay) kontrol et.
3. Buluş basamağı (SMK m.83/4). İlgili alanda uzman kişiye göre tekniğin bilinen durumundan aşikâr çıkarılamama. Problem-çözüm yaklaşımı: en yakın teknik → objektif teknik problem → çözüm aşikâr mı? Faydalı modelde bu şart aranmaz.
4. Sanayiye uygulanabilirlik (SMK m.83/6). Tarım dahil sanayide üretilebilir/kullanılabilir olma.
5. Yeterli açıklama (SMK m.92/4). Tarifname, uzmanın buluşu uygulayabileceği açıklıkta olmalı; aksi halde belge alınsa da hükümsüzlük sebebi (m.138/1-b).

Çıktı modülleri

• Şart şart patentlenebilirlik değerlendirmesi (geçti/geçmedi gerekçeli).
• Prior art - istem eşleştirme tablosu (yenilik/buluş basamağı için).
• Konu istisnası ve grace period notu.
• Belge alabilirlik / hükümsüzlük riski skoru.

Plugin bağlamı

Bu beceri patent-faydali-model eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.