Police Genel Sart Inceleme

Poliçe ve Genel Şart İnceleme (Teminat-İstisna-Muafiyet)

Görev

Poliçeyi, ekli genel şartları ve özel şart/klozları sistematik okuyup teminat kapsamını, istisnaları, muafiyetleri ve sigortalı aleyhine geçersiz şartları ortaya çıkarmak; bir teminat haritası üretmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Hangi tip poliçe ve hangi tarihli genel şart yürürlükte?
2. Sigorta bedeli, teminat limitleri ve muafiyet türü (tenzili/entegral) ne?
3. Özel şart, kloz veya zeyilname (ek belge) var mı?
4. Sigortalı tüketici mi (haksız şart denetimi gerekir mi)?

Denetim şeması

1. Belge bütünlüğü. Poliçe + SEDDK onaylı genel şartlar + özel şartlar + zeyilnameler birlikte değerlendirilir; çelişkide özel şart genel şarta üstündür (TTK m.1452 nispi emredicilik süzgeci).
2. Teminat kapsamı. Sigortalanan riziko, kıymet, riziko adresi/aracı ve teminat türleri çıkarılır. Ara sonuç: somut olay teminat tanımına giriyor mu?
3. İstisna taraması. Genel ve özel şarttaki teminat dışı haller listelenir (örn. kasko: alkol/uyuşturucu, ehliyetsizlik, savaş, deprem opsiyonel). İstisnayı sigortacı ispatlar; istisnalar dar yorumlanır.
4. Muafiyet ve oranlama. Tenzili muafiyet (her hasardan düşülen tutar), entegral muafiyet (altında ödeme yok), eksik sigorta oranlaması (TTK m.1462). Hesaba etkisi gösterilir.
5. Geçersiz/haksız şart denetimi. Sigortalı aleyhine TTK emredici hükümlerine aykırı şartlar geçersiz (m.1452); tüketici sigortalarında 6502 m.5 haksız şart ve dürüstlük denetimi. Açık olmayan şart sigortacı aleyhine yorumlanır.

Çıktı modülleri

• Teminat-istisna-muafiyet haritası (madde atıflı).
• Geçersiz/haksız/tartışmalı şart listesi.
• Somut olay için kapsam değerlendirmesi.
• İspat yükü dağılımı ve müzakere/dava notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri sigorta-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.