Prim Temerrut

Prim Ödeme Borcu ve Temerrüt

Görev

Primin (ilk veya takip eden taksit) zamanında ödenip ödenmediğini, ödenmemenin teminata ve sigortacının sorumluluğuna etkisini, fesih ve askı sonuçlarını belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Hangi prim ödenmedi: ilk prim mi, takip eden taksit mi?
2. Ödeme tarihi ve vadesi ne; kısmi ödeme var mı?
3. Sigortacı ihtar/uyarı gönderdi mi, fesih iradesi açıklandı mı?
4. Riziko hangi tarihte gerçekleşti — prim borcu var iken mi?

Denetim şeması

1. Borcun niteliği. TTK m.1430: prim, sözleşmede kararlaştırılan tutar ve vadede ödenir; götürülecek borçtur. Ara sonuç: hangi prim, hangi vade?
2. İlk primde temerrüt. TTK m.1430/3 ve genel şartlar: ilk taksit/peşin prim ödenmeden sigortacının sorumluluğu başlamaz; bu dönemde gerçekleşen riziko karşılanmaz.
3. Takip eden primde temerrüt. TTK m.1434: sigortacı, ödememe halinde sigorta ettirene noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcun ödenmesini ister. Süre sonunda ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilmiş sayılır; ihtarda bu sonuç belirtilmelidir.
4. Askı/sorumluluk boşluğu. İhtar süresince ve fesihten sonra gerçekleşen rizikoda sigortacının sorumluluğu doğmaz. İstisna: usulüne uygun ihtar çekilmemişse fesih sonucu doğmaz; teminat devam eder.
5. İspat. Ödemeyi sigorta ettiren, usulüne uygun ihtarı ve feshi sigortacı ispatlar.

Çıktı modülleri

• Prim ödeme/temerrüt zaman çizelgesi.
• İhtar usulü uygunluk kontrolü (m.1434).
• Riziko anında teminat durumu (var/askıda/fesihli).
• Sigortalı veya sigortacı için argüman seti.

Plugin bağlamı

Bu beceri sigorta-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.