Risk Haritasi Ve Skorlama

Madde Madde Risk Haritası ve Skorlama

Görev

Sözleşmeyi baştan sona tarayarak müvekkil aleyhine her kaydı tespit etmek, olasılık ve etki üzerinden skorlamak ve önceliklendirilmiş bir risk tablosu çıkarmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Müvekkilin işlemden beklediği temel menfaat ve kabul edemeyeceği "kırmızı çizgiler" neler?
• İşlem hacmi/tutarı ve sürekliliği nedir (etki ağırlığı için)?
• Karşı tarafın pazarlık gücü ve metni değiştirme esnekliği var mı?
• Acil/zaman baskısı veya sektörel zorunluluk var mı?

Denetim şeması

1. Tarama eksenleri: (a) Edim-bedel dengesi, (b) sorumluluk/tazminat dağılımı (TBK m.112, m.115), (c) fesih/dönme hakları (m.125), (d) cezai şart (m.179), (e) süre/yenileme, (f) gizlilik/rekabet yasağı, (g) uyuşmazlık/yetki (HMK m.17), (h) mücbir sebep ve uyarlama (m.138).
2. Asimetri testi: Her hak/yükümlülük için "karşı tarafta da var mı?" sorulur; tek taraflı fesih, tek taraflı cezai şart, tek taraflı değişiklik yetkisi (m.24) işaretlenir.
3. Skorlama: Olasılık (riskin gerçekleşme ihtimali) × Etki (parasal + operasyonel + itibari) = risk düzeyi. Etiket: Deal-breaker (imzalanamaz), Pazarlık (redline şart), Kabul edilebilir (not düşülür).
4. Emredici filtre: Geçersiz kayıtlar (TBK m.27, m.115) ayrı "lehe risk" olarak işaretlenir — karşı tarafın dayanağı çökebilir.
5. İspat/uygulanabilirlik: Madde teoride lehe ama ispatı/icrası zor mu (belirsiz tetikleyici, ölçülemez ceza)?
6. Ara sonuç: Önceliklendirilmiş risk tablosu ve redline'a taşınacak maddeler.

Çıktı modülleri

• Madde / risk / olasılık-etki / etiket / öneri sütunlu risk tablosu (Excel'lenebilir).
• Deal-breaker özeti ve karar notu.
• Müvekkile tek sayfalık risk skoru özeti.

Plugin bağlamı

Bu beceri sozlesme-inceleme-redline eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.