Risk, Strateji ve Kriz Yönetimi
Görev
Çok katmanlı bir bilişim/siber olayda riskleri tartmak, senaryoları çıkarmak ve müvekkil/kurum için tutarlı bir hukuki strateji ile kriz yönetim planı kurmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Kurumun/müvekkilin pozisyonu ne? (mağdur, sorumlu, hem mağdur hem sorumlu?)
- En kritik risk ne? (ceza, idari para cezası, tazminat, itibar, operasyon kesintisi?)
- Karşı taraf/düzenleyici aktif mi? (savcılık, KVKK, müşteri talepleri?)
- Zaman baskısı ve kaynak kısıtı ne düzeyde?
Denetim şeması
- Risk envanteri. Üç eksende risk çıkarılır: ceza (TCK m.243-245, m.135-140 maruziyeti), idari (KVKK m.18 para cezası, sektörel yaptırım), özel hukuk (TBK m.49/m.112 tazminat, toplu talep riski). Her risk olasılık ve etki ile derecelendirilir.
- Pozisyon analizi. Kurum aynı anda mağdur (saldırıya uğrayan) ve potansiyel sorumlu (tedbirsizlik) olabilir; bu ikili konum stratejiyi belirler. Suç duyurusu seçeneği ile sorumluluk savunması çelişmemelidir.
- Senaryo çıkarma. En iyi/orta/en kötü senaryolar; her birinde olasılık, mali etki, süre ve karşı hamle. Delil durumu ve ispat yükü dağılımı (KVKK'da tedbir ispatı kurumda; cezada iddia makamında) senaryoları belirler.
- Strateji tercihi. Erken bildirim ve iş birliği (yaptırım hafifletici), uzlaşma/sulh, savunma hattı, eş zamanlı yargı yolları koordinasyonu; itibar/iletişim ile hukuki adımların uyumu. Ölçülülük: aşırı reaksiyon yeni risk doğurmamalı.
- Ara sonuç. Önceliklendirilmiş aksiyon listesi, sorumlu kişiler ve karar noktaları net bir kriz planına bağlanır.
Çıktı modülleri
- Risk matrisi (eksen, olasılık, etki, öncelik).
- Senaryo tablosu (en iyi/orta/en kötü + aksiyon).
- Kriz yönetim planı ve karar/iletişim notu.
Plugin bağlamı
Bu beceri bilisim-hukuku-siber eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: risk-strateji-kriz-yonetimi3description: Bir siber olay veya bilişim hukuku ihtilafında ceza-idari-tazminat risklerini bütünsel tartmak, kurum/müvekkil için en iyi-en kötü senaryoyu ve eylem stratejisini belirlemek gerektiğinde kullanılır.4---56# Risk, Strateji ve Kriz Yönetimi78## Görev9Çok katmanlı bir bilişim/siber olayda riskleri tartmak, senaryoları çıkarmak ve müvekkil/kurum için tutarlı bir hukuki strateji ile kriz yönetim planı kurmak.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Kurumun/müvekkilin pozisyonu ne? (mağdur, sorumlu, hem mağdur hem sorumlu?)132. En kritik risk ne? (ceza, idari para cezası, tazminat, itibar, operasyon kesintisi?)143. Karşı taraf/düzenleyici aktif mi? (savcılık, KVKK, müşteri talepleri?)154. Zaman baskısı ve kaynak kısıtı ne düzeyde?1617## Denetim şeması181. **Risk envanteri.** Üç eksende risk çıkarılır: ceza (TCK m.243-245, m.135-140 maruziyeti), idari (KVKK m.18 para cezası, sektörel yaptırım), özel hukuk (TBK m.49/m.112 tazminat, toplu talep riski). Her risk olasılık ve etki ile derecelendirilir.192. **Pozisyon analizi.** Kurum aynı anda mağdur (saldırıya uğrayan) ve potansiyel sorumlu (tedbirsizlik) olabilir; bu ikili konum stratejiyi belirler. Suç duyurusu seçeneği ile sorumluluk savunması çelişmemelidir.203. **Senaryo çıkarma.** En iyi/orta/en kötü senaryolar; her birinde olasılık, mali etki, süre ve karşı hamle. Delil durumu ve ispat yükü dağılımı (KVKK'da tedbir ispatı kurumda; cezada iddia makamında) senaryoları belirler.214. **Strateji tercihi.** Erken bildirim ve iş birliği (yaptırım hafifletici), uzlaşma/sulh, savunma hattı, eş zamanlı yargı yolları koordinasyonu; itibar/iletişim ile hukuki adımların uyumu. Ölçülülük: aşırı reaksiyon yeni risk doğurmamalı.225. **Ara sonuç.** Önceliklendirilmiş aksiyon listesi, sorumlu kişiler ve karar noktaları net bir kriz planına bağlanır.2324## Çıktı modülleri25- Risk matrisi (eksen, olasılık, etki, öncelik).26- Senaryo tablosu (en iyi/orta/en kötü + aksiyon).27- Kriz yönetim planı ve karar/iletişim notu.2829## Plugin bağlamı3031Bu beceri `bilisim-hukuku-siber` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte32çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,33aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3435## Kaynak kuralı (katı)3637- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /38 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve39 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir40 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,41 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).42 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`43 olarak işaretlenir.44- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").45- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim46 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.47- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.48- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`49 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları50 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)51 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi52 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen53 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5455## Bu beceri ne yapmaz5657- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili58 hukukçudadır.59- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.60- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.61- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu62 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6364---6566*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki67sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit68edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*