Risk Ve Strateji

Risk Değerlendirmesi ve Strateji

Görev

Taşıma uyuşmazlığında müvekkilin pozisyonunu (lehte/aleyhte) tartmak, sorumluluk sınırı ve tahsil riskini değerlendirip dava, uzlaşma veya sigorta yoluna ilişkin strateji önermek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Müvekkil yük sahibi/sigortacı mı yoksa taşıyıcı/komisyoncu mu?
2. Talep tutarı sorumluluk sınırının (m.882/CMR m.23) üstünde mi?
3. Kasıt/pervasızlık (m.886 / CMR m.29) iddiasını destekleyen olgu var mı?
4. Geçerli nakliyat/CMR sigortası var mı; rücu zinciri ne?

Denetim şeması

1. Sorumluluk eksenli risk: Olayın objektif sorumluluk (TTK m.875) kapsamına girip girmediği; kurtuluş sebeplerinin (m.876, m.878) güçlü olup olmadığı.
2. Sınırın belirleyiciliği: Talep, kg x 8,33 SDR sınırını aşıyorsa, m.886/CMR m.29 (kasıt-pervasızlık) ispatlanmadıkça aşkın kısım tahsil edilemez. Bu nedenle sınırın kalkması ihtimali dava değerini belirler.
3. Sürelerin etkisi: İhbar/rezerv ve 1/3 yıllık zamanaşımı (m.855/CMR m.32) — kaçırılmış süre aleyhe ağır risk; durdurma imkânları değerlendirilir.
4. Tahsil/sigorta: Taşıyıcının mali durumu, CMR/sorumluluk sigortası kapsamı; sigortacının halefiyetle rücu (TTK m.1472) hattı.
5. Çözüm yolu seçimi: Dava şartı arabuluculuğun zorunlu olduğu (TTK m.5/A) dikkate alınarak; tutar, kanıt gücü ve süre baskısına göre sulh/arabuluculuk veya dava önerisi.
6. Senaryo analizi: İyimser/kötümser/olası senaryolarda tahsil edilebilir tutar aralığı ve maliyet (harç, ekspertiz, vekâlet).
7. Ara sonuç: Önerilen yol, gerekçesi ve müvekkile sunulacak risk haritası.

Çıktı modülleri

• Lehte/aleyhte olgu ve risk matrisi.
• Beklenen değer/senaryo tablosu (sınırlı vs. sınırsız sorumluluk).
• Strateji notu (arabuluculuk/sulh/dava) ve sonraki adım listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri tasima-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.