Sendika Ozgurlugu Ve Guvenceler

Sendika Özgürlüğü ve Sendikal Güvenceler

Görev

Sendika özgürlüğünün bireysel (üyelik/çekilme) ve kolektif boyutunu, sendikal ayrımcılık yasağını ve sendikal tazminat ile temsilci güvencesini uygulamak. Sendikal nedenle fesih iddialarının ana çalışma alanıdır.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşçi sendika üyesi mi, üyelik/çekilme tarihi nedir, işveren bunu biliyor muydu?
• Fesih veya olumsuz işlem sendikal faaliyetin hemen ardından mı geldi?
• İşçi iş güvencesi kapsamında mı (30+ işçi, 6 ay kıdem — 4857 m.18)?
• Mağdur işyeri sendika temsilcisi mi?

Denetim şeması

1. Özgürlüğün kapsamı: 6356 m.17-19 üyelik, üyelikten çekilme (e-Devlet üzerinden) serbestisini güvenceler. Any. m.51 ve ILO 87/98 yorum dayanağıdır.
2. Sendikal ayrımcılık yasağı: 6356 m.25/1-3 — işe alımda, çalışma şartlarında, fesihte sendika üyeliği/faaliyeti nedeniyle ayrım yapılamaz.
3. Sendikal tazminat: 6356 m.25/4-5 — ihlalde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat. Fesih dışı işlemlerde de talep edilebilir.
4. İş güvencesi ile yarışma: İşçi 4857 m.18 kapsamındaysa, sendikal nedenle fesihte işe iade davası açılır; iş güvencesi kapsamında olmasa dahi 6356 m.25/5 uyarınca doğrudan sendikal tazminat istenebilir (Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı — künye [doğrulanacak], karararama.yargitay.gov.tr).
5. İspat yükü: 6356 m.25/7 — işçi sendikal nedeni kuvvetle muhtemel kılan olguları (üyelik tarihi, fesihle yakınlık, aynı dönemde örgütlenme) ortaya koyar; ispat yükü işverene geçer, geçerli/haklı neden ispatı işverende.
6. Temsilci güvencesi: 6356 m.23-24 — işyeri sendika temsilcisinin iş sözleşmesi haklı neden olmadıkça ve yazılı sebep gösterilmeden feshedilemez; özel güvence işler.

Çıktı modülleri

• Sendikal ayrımcılık değerlendirme tablosu (olgu-emare-madde).
• İşe iade / sendikal tazminat strateji notu.
• İspat planı ve delil listesi (üyelik kaydı, e-Devlet, tanık, fesih yazışmaları).

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-toplu eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.