aydincan Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık (TTK m.376)
Görev
Sermaye kaybı/borca batıklık eşiğini saptamak; yönetim kurulunun çağrı, tedbir önerme ve mahkemeye bildirim yükümlülüklerini işletmek; teknik iflasa karşı iyileştirme yollarını planlamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Son yıllık/ara bilançoya göre sermaye + kanuni yedeklerin ne kadarı karşılıksız?
- Borca batıklık şüphesi var mı (aktifler borçları karşılamıyor mu)?
- YK genel kurulu çağırdı mı; hangi tedbirler önerildi/uygulandı?
- Sermaye artırımı/azaltımı, sermaye taahhüdü veya borçların ertelenmesi mümkün mü?
- Konkordato başvurusu düşünülüyor mu; alacaklı yapısı nasıl?
Denetim şeması
- Yarı kaybı (m.376/1): Son bilançoya göre sermaye + kanuni yedeklerin yarısı karşılıksızsa, YK genel kurulu derhal toplantıya çağırır ve iyileştirici tedbirleri sunar (bilgilendirme + öneri).
- Üçte iki kaybı (m.376/2): Sermaye + kanuni yedeklerin üçte ikisi karşılıksızsa, genel kurul ya kalan üçte birle yetinmeye (sermaye azaltımı) ya da sermayenin tamamlanmasına/artırılmasına karar vermeli; aksi halde şirket kendiliğinden sona erer. Tamamlama akçesi ve azaltım-artırım kombinasyonu.
- Borca batıklık (m.376/3): Aktiflerin şirket borçlarını karşılamadığı yönünde işaretler varsa YK, hem işletmenin devamlılığı esasına hem muhtemel satış değerine göre ara bilanço düzenler. Batıklık varsa YK durumu mahkemeye bildirir (iflas talebi).
- İflasın ertelenmesi yerine: Bildirim öncesi/yerine İİK m.285 vd. konkordato yoluna gidilebilir; iyileştirme projesi ve mühlet.
- Bağlı düzenlemeler: m.376 uygulamasına ilişkin Bakanlık tebliği (zararların mahsubu, yabancı para/kur etkilerinin değerlendirilmesi gibi geçici/idari ölçütler) güncel metinden teyit edilmeli.
- Sorumluluk bağı: m.376 yükümlülüklerinin ihlali YK üyeleri için m.553 sorumluluğu doğurabilir.
- İspat: Bilanço/ara bilanço ve değerleme belgeleri esas; batıklık tespiti mahkemece bilirkişi ile.
Çıktı modülleri
- Eşik tespiti tablosu (yarı/üçte iki/borca batıklık).
- YK çağrı ve tedbir önerisi taslağı; genel kurul karar seçenekleri.
- Mahkemeye bildirim veya konkordato yol haritası.
Plugin bağlamı
Bu beceri sirketler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den,turk-hukuku-ictihat-mcpkararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.