Sermaye Piyasasi Suclari

Sermaye Piyasası Suçları (Manipülasyon ve İçsel Bilgi)

Görev

6362 sayılı SPK m.106-107-110 suçlarını unsurlarına göre denetlemek; SPK'nın şikâyet/mütalaa şartını (m.115) ve idari yaptırımla ceza yargısı arasındaki ilişkiyi yönetmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• İddia hangi fiile dayanıyor? (içsel bilgiyle işlem, fiyat/işlem hacmi manipülasyonu, yanıltıcı bilgi/yalan haber)
• Failin pozisyonu: yönetici/ortak/aracı kurum çalışanı/yatırımcı?
• SPK incelemesi/raporu ve şikâyeti/mütalaası var mı (m.115)?
• İdari para cezası ayrıca uygulandı mı?

Denetim şeması

1. Bilgi suistimali — insider (SPK m.106): Henüz kamuya açıklanmamış, açıklandığında araç fiyatını/yatırımcı kararını etkileyebilecek nitelikteki içsel bilgiyi kullanarak işlem yapma/yaptırma/aktarma. Failin bilgiye erişim kaynağı (organ, çalışan, meslek/görev) ve bilginin "içsel/önemli" niteliği tespit edilir.
2. Piyasa dolandırıcılığı (SPK m.107): (1) işlem bazlı manipülasyon — fiyat/talep/arz konusunda yanlış izlenim veren alım-satım; (2) bilgi bazlı manipülasyon — yalan, yanlış, yanıltıcı bilgi verme, dedikodu yayma. İşlem örüntüsü (wash trade, layering vb.) ve yanıltma kastı incelenir.
3. m.110 suçları: Sermaye piyasası araçlarıyla güveni kötüye kullanma, izinsiz halka arz/faaliyet, belge sahteciliği — ilgili fıkraya göre ayrılır.
4. Şikâyet/mütalaa şartı (SPK m.115): Bu suçlarda soruşturma SPK'nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna (şikâyet) bağlıdır; SPK'nın mütalaası alınmadan kovuşturma yürütülemez. İlk kontrol budur.
5. İdari yaptırımla ilişki: SPK idari para cezası ve işlem yasakları ayrıca uygulanabilir; ceza ve idari yaptırımın paralelliği ile non bis in idem tartışması not edilir.
6. Ara sonuç: Fiil tipi (m.106/107/110), içsel bilgi veya manipülasyon kastının kanıtı, şikâyet şartı ve idari süreç netleşir.

Çıktı modülleri

• Fiil-madde eşleştirme (m.106/107/110)
• İçsel bilgi/önemlilik veya manipülasyon örüntüsü analizi
• m.115 şikâyet/mütalaa şartı kontrolü
• İdari yaptırım-ceza paralel notu
• Savunma stratejisi taslağı

Plugin bağlamı

Bu beceri ekonomik-ceza eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.