Sigorta Hukuku
Sigorta hukuku: sigorta sözleşmesi, beyan yükümlülüğü, prim ve riziko, tazminat ve rücu; zorunlu/ihtiyari sigortalar, trafik sigortası ve Sigorta Tahkim Komisyonu yolu.
Başat mevzuat: TTK 6102, 5684
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Sigorta Hukuku Temel Kavramları ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Sigorta türünün (zarar/can, zorunlu/ihtiyari) belirlenmesi, taraf ve kavramların oturtulması, doğru kanun ve genel şartların seçilmesi gerektiğinde; uyuşmazlığı hangi rejimin yöneteceğini saptamak için ilk başvurulacak beceri. |
| Sigorta Sözleşmesinin Kuruluşu ve Geçerlilik Denetimi | references/sigorta-sozlesmesi-denetimi.md |
Poliçenin kurulup kurulmadığı, teminatın ne zaman başladığı, genel/özel şartların bağlayıcılığı ve sözleşmenin geçerliliği tartışıldığında kullanılır; teminat kapsamı ve sigortalanabilir menfaat sorgusu için temel beceridir. |
| Sözleşme Öncesi Beyan (İhbar) Yükümlülüğü | references/beyan-yukumlulugu.md |
Sigortacının eksik veya yanlış beyan nedeniyle sözleşmeden cayması, tazminatı reddetmesi veya prim farkı talep etmesi söz konusu olduğunda; sigortalının bildirim yükümlülüğünün ihlal edilip edilmediğini ve sonucunu denetlemek için kullanılır. |
| Prim Ödeme Borcu ve Temerrüt | references/prim-temerrut.md |
Primin ödenmemesi nedeniyle teminatın askıya alınması, sözleşmenin feshi veya rizikonun primsiz dönemde gerçekleşmesi tartışıldığında kullanılır; prim temerrüdünün sigortacının sorumluluğuna etkisini denetler. |
| Rizikonun Gerçekleşmesi, İhbar ve Tazminatın Belirlenmesi | references/riziko-tazminat.md |
Riziko gerçekleştikten sonra ihbar yükümlülüğü, teminat-istisna değerlendirmesi ve zarar/tazminat hesabı yapılması gerektiğinde kullanılır; eksik/aşkın sigorta ve muafiyet düşümlerini içeren tazminat denetimi için temel beceridir. |
| Halefiyet ve Rücu (Sigortacının Geri Alım Hakkı) | references/halefiyet-rucu.md |
Zarar sigortacısının ödediği tazminat için zarar veren üçüncü kişiye veya kusurlu sigortalıya başvurması (rücu) söz konusu olduğunda kullanılır; halefiyetin şartları, kapsamı ve sınırlarını denetler. |
| Zorunlu Trafik Sigortası ve Üçüncü Kişinin Doğrudan Hakkı | references/zorunlu-trafik-sigortasi.md |
Trafik kazası nedeniyle zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurması, teminat sınırları, kusur dağılımı ve zarar kalemleri tartışıldığında kullanılır; zorunlu mali sorumluluk sigortası kaynaklı uyuşmazlıkların temel becerisidir. |
| Can Sigortaları (Hayat, Kaza, Sağlık) | references/can-hayat-sigortalari.md |
Hayat, ferdi kaza veya sağlık/hastalık sigortalarında lehtar tayini, sigorta bedelinin ödenmesi, intihar/suikast gibi özel haller ve tazminat ilkesinin uygulanmayacağı durumlar tartışıldığında kullanılır. |
| Usul, Görev-Yetki ve Sigorta Tahkim Komisyonu | references/usul-gorev-yetki-tahkim.md |
Sigorta uyuşmazlığının nereye götürüleceği (Sigorta Tahkim Komisyonu mu mahkeme mi), görevli-yetkili mahkeme, başvuru şartı ve kanun yolları belirlenirken kullanılır; doğru forum ve usul seçimi için başvurulacak beceri. |
| Poliçe ve Genel Şart İnceleme (Teminat-İstisna-Muafiyet) | references/police-genel-sart-inceleme.md |
Eldeki poliçe, genel ve özel şartların madde madde okunup teminat kapsamı, istisnalar, muafiyet ve sigortalı aleyhine geçersiz şartların ayıklanması gerektiğinde kullanılır; uyuşmazlık öncesi belge analizi için temel beceri. |
| Başvuru ve Dilekçe Taslakları (Sigortacıya Başvuru, Tahkim, Dava) | references/dilekce-basvuru-taslagi.md |
Sigortacıya ön başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu, dava veya cevap dilekçesi gibi sigorta uyuşmazlığına özgü belgelerin taslaklanması istendiğinde kullanılır; doğru hukuki sebep ve talep mimarisiyle metin üretir. |
| Süreler ve Zamanaşımı (Sigorta İstemleri) | references/zamanasimi-sureler.md |
Sigorta tazminatı, rücu veya zorunlu sigorta taleplerinde zamanaşımı süresinin hesaplanması, başlangıç anı, kesilme-durma ve uzamış ceza zamanaşımı tartışıldığında kullanılır; süre kaybı riskini önlemek için başvurulacak beceri. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.