Sinir Disi Idari Gozetim

Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim

Görev

Sınır dışı etme ve idari gözetim kararlarını YUKK çerçevesinde denetlemek, sınır dışı edilemeyecekler ve geri gönderme yasağı korumalarını tespit etmek, kısa dava/itiraz sürelerini kaçırmadan yürütmeyi durdurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Sınır dışı kararının tebliğ tarihi ve gerekçesi (hangi YUKK m.54 fıkrası) nedir?
2. İdari gözetim kararı var mı; gözetim başlangıç tarihi ve geri gönderme merkezi neresi?
3. Yabancı koruma başvurusu yaptı mı, ailesi/çocuğu Türkiye'de mi, sağlık durumu nedir?
4. Geri dönüşte yaşam/işkence riski var mı (m.55 / AİHS m.3)?

Denetim şeması

1. Sınır dışı sebebi: YUKK m.54 — hangi fıkraya dayanıldığı (kamu düzeni/güvenliği, vize-ikamet ihlali, çalışma izni olmadan çalışma, terör/örgüt irtibatı vb.) ve maddi dayanağı denetlenir.
2. Sınır dışı edilemeyecekler: m.55 — geri gönderildiğinde ölüm cezası/işkence/insanlık dışı muamele riski, ciddi sağlık/yaş/gebelik, insan ticareti veya şiddet mağduru durumu. Bu haller mutlak engel oluşturabilir.
3. Karara karşı dava: Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesine dava — kısa hak düşürücü süre (m.53); dava açılması halinde kural olarak işlem yürütülmez (geri gönderme yasağının usulî güvencesi). Süre titizlikle hesaplanır.
4. İdari gözetim: m.57 — valilik kararıyla, geri gönderme merkezinde; süre sınırı ve uzatma rejimi, aylık değerlendirme. Gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz (m.57/6); hâkim kararı kesindir, ancak şartlar değişirse yeniden başvuru mümkündür.
5. Alternatif yükümlülükler: m.57/A — gözetim yerine ikamet zorunluluğu, bildirim, teminat gibi tedbirler. İspat yükü: Sınır dışı sebebinin varlığını idare ispatlar; m.55 koruması ve riski yabancı somut delil/anlatıyla ortaya koyar. Tereddütte geri gönderme yasağı lehe işler.

Çıktı modülleri

• Süre hesap tablosu (tebliğ → dava/itiraz son günü).
• Sınır dışına karşı iptal davası ve YD/yürütülmeme talebi dilekçesi.
• İdari gözetime karşı sulh ceza hâkimliği itiraz dilekçesi iskeleti.

Plugin bağlamı

Bu beceri goc-yabancilar-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.