Sirket Uyusmazligi Dava Gorev Yetki

Şirket Uyuşmazlıklarında Dava, Görev ve Yetki

Görev

Şirket kaynaklı uyuşmazlığı doğru usul rotasına oturtmak: ticari dava niteliği, görevli/yetkili mahkeme, dava şartı arabuluculuk, ihtiyati tedbir ve hak düşürücü süreler.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Uyuşmazlık türü ne (genel kurul iptali, sorumluluk, pay devri, fesih, alacak)?
2. Taraflar tacir mi; uyuşmazlık mutlak ticari dava mı (TTK m.4)?
3. Konusu para alacağı mı (dava şartı arabuluculuk gerekir mi)?
4. Hak düşürücü/zamanaşımı süresi işliyor mu (ör. iptal 3 ay)?
5. Acil koruma (ihtiyati tedbir, kararın icrasının ertelenmesi) gerekiyor mu?

Denetim şeması

1. Ticari dava niteliği: TTK m.4 (mutlak ticari davalar — TTK'dan doğanlar dâhil) ve m.5 (görev). Şirketler hukuku uyuşmazlıkları kural olarak ticari davadır.
2. Görev: Asliye ticaret mahkemesi (TTK m.5; 6102/6335 düzenlemeleri). Tek hâkim/heyet ayrımı parasal sınıra göre.
3. Yetki: Genel kurul iptali ve birçok şirket davası için şirket merkezi mahkemesi (ör. m.445/2). Genel yetki HMK m.6; sözleşmeden doğan alacakta HMK m.10.
4. Dava şartı arabuluculuk: Ticari davalarda konusu bir miktar para olan alacak/tazminat talepleri için dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu (TTK m.5/A; 6325 sayılı HUAK ve ilgili düzenlemeler). İptal/tespit davaları kural olarak kapsam dışı — talebin niteliğini denetle.
5. Süreler: Genel kurul iptali 3 ay (m.445); sorumlulukta m.560 zamanaşımı; pay devrine bağlı talepler ilgili özel sürelere tabi. Süreyi en başta takvimle.
6. İhtiyati tedbir/koruma: HMK m.389 vd. tedbir; genel kurul kararının icrasının ertelenmesi m.449 (teminat).
7. İspat ve dava şartları: HMK m.114-115 dava şartları (görev, yetki kesin değilse ilk itiraz, arabuluculuk dava şartı); HMK m.190 ispat yükü.

Çıktı modülleri

• Usul rotası kararı (görev-yetki-arabuluculuk-süre tablosu).
• Süre takvimi ve hak düşürücü süre uyarıları.
• İhtiyati tedbir/erteleme talebi taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri sirketler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.