aydincan Sosyal Güvenlik Hukuku
Sosyal güvenlik: 5510 sayılı Kanun — sigortalılık türleri, hizmet tespiti davası, prim ve borçlanma, iş kazası/meslek hastalığı, gelir-aylık bağlanması ve SGK rücu davaları.
Başat mevzuat: 5510
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Sigortalılık Statüsü ve Sistem Haritası | references/sigortalilik-statusu-ve-sistem.md |
Bir kişinin 4/a, 4/b veya 4/c kapsamında olup olmadığını, sigortalılığın başlangıç-bitişini ve hangi sigorta kolunun devreye girdiğini belirlemek gerektiğinde; her sosyal güvenlik dosyasının ilk adımı olarak kullanılır. |
| Hizmet Tespiti Davası | references/hizmet-tespiti-davasi.md |
Kuruma hiç bildirilmemiş veya eksik bildirilmiş çalışma sürelerinin mahkemece tespiti istendiğinde; hak düşürücü süre, re'sen araştırma ve tanık-belge ispatının kritik olduğu durumlarda kullanılır. |
| Prim, Prime Esas Kazanç ve Borç İhtilafları | references/prim-pek-ve-borc.md |
Prim oranları, prime esas kazancın hesabı, eksik/geç bildirim, idari para cezası ve SGK prim borcuna itiraz konularında; işveren veya sigortalı prim yükümlülüğünü değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| İş Kazası ve Meslek Hastalığı | references/is-kazasi-meslek-hastaligi.md |
İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması, işverenin/üçüncü kişinin kusuru ve SGK rücu boyutu söz konusu olduğunda; hem sigortalı hem işveren cephesinden kullanılır. |
| Emeklilik ve Aylık Bağlama Koşulları | references/emeklilik-aylik-baglama.md |
Yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı bağlanma koşullarının (yaş, prim günü, sigortalılık süresi) hesaplanması ve kademeli geçiş kurallarının uygulanması gerektiğinde kullanılır. |
| Hizmet Borçlanması (Askerlik, Doğum, Yurtdışı) | references/hizmet-borclanmasi.md |
Askerlik, doğum, yurtdışı çalışma, doktora/avukat stajı gibi sürelerin borçlanılarak prim günü kazanılması ve emeklilik koşulunun tamamlanması istendiğinde kullanılır. |
| Genel Sağlık Sigortası (GSS) | references/genel-saglik-sigortasi.md |
GSS kapsamı, tescil, prim borcu, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsü ve sağlık yardımlarından yararlanma koşulları söz konusu olduğunda; özellikle GSS borç ve gelir testi uyuşmazlıklarında kullanılır. |
| SGK Rücu Davaları | references/sgk-ruucu-davalari.md |
SGK'nın iş kazası, meslek hastalığı, trafik kazası veya üçüncü kişinin haksız fiili sonucu yaptığı ödemeleri kusurlu işveren ya da üçüncü kişiden geri istemesi söz konusu olduğunda; işveren/sigorta şirketi savunması dahil kullanılır. |
| Görev, Yetki ve İdari Aşama | references/gorev-yetki-ve-idari-asama.md |
SGK uyuşmazlıklarında görevli mahkeme (iş mahkemesi), yetki, idari başvuru/itiraz zorunluluğu ve dava açma süresi belirlenmesi gerektiğinde; davanın usulden reddini önlemek için ilk kontrol olarak kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | references/sureler-ve-zamanasimi.md |
Sosyal güvenlik dosyasındaki tüm hak düşürücü süre, zamanaşımı ve idari başvuru sürelerinin tek tabloda çıkarılması ve hak kaybı riskinin önlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| İspat ve Delil Yönetimi | references/ispat-ve-delil.md |
Sosyal güvenlik uyuşmazlığında hangi delilin neyi ispatladığı, SGK kayıtları, bordro, tanık ve bilirkişi raporunun değeri ile re'sen araştırma ilkesinin uygulanması gerektiğinde kullanılır. |
| Başvuru, Dilekçe ve İtiraz Taslağı | references/basvuru-dilekce-ve-itiraz.md |
SGK'ya idari başvuru/itiraz, iş mahkemesinde dava ve cevap dilekçeleri ile gelir testi/idari para cezası itiraz metinlerinin taslağı hazırlanması gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.