Spor Hukukunda Süreler, Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı
Görev
Spor uyuşmazlıklarında geçerli süre rejimini doğru kurmak; itiraz, tahkim, CAS ve sözleşmesel alacak süreleri ile hak düşürücü süreleri ayırmak ve geriye sayımlı bir süre takvimi üretmektir.
Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi işlem için süre soruluyor (disiplin itirazı, tahkim, CAS, alacak davası)?
- Tebliğ/öğrenme tarihi nedir; tebligat usulü ne (elektronik, federasyon bildirimi)?
- Federasyon ve uygulanacak talimat hangisi?
- Sözleşmesel alacak mı, ceza/idari karar mı?
- Süre içinde herhangi bir başvuru yapıldı mı?
Denetim şeması
- Süre türü: Disiplin ve tahkim başvuru süreleri kural olarak hak düşürücü süredir; durmaz, kesilmez ve resen dikkate alınır. Sözleşmesel alacaklarda zamanaşımı (TBK) işler; def'i olarak ileri sürülür.
- Başlangıç anı: Sürenin tebliğ mi, öğrenme mi, yoksa kararın kesinleşmesiyle mi başladığı talimat metninden tespit edilir; tebligatın usulüne uygunluğu kontrol edilir.
- Talimat sürelerinin önceliği: Federasyon disiplin/itiraz/tahkim süreleri ilgili talimatta düzenlenir ve genelde günlerle ölçülür; metin ve yürürlük tarihi mutlaka doğrulanır (talimat sık değişir).
- CAS süresi: Milletlerarası boyutta CAS başvuru süresi, ilgili federasyon kuralının atıf yaptığı süredir; kaçırılması başvuruyu reddettirir.
- Sözleşmesel zamanaşımı: Sporcu ücret/prim alacaklarında TBK genel ve özel zamanaşımı süreleri uygulanır; alacağın niteliğine göre süre belirlenir.
- Ara sonuç: Her işlem için son gün, kalan gün ve risk seviyesi tabloya yazılır.
Çıktı modülleri
- Süre takvimi tablosu (işlem → başlangıç → son gün → kalan gün)
- Hak düşürücü/zamanaşımı ayrım notu
- Acil aksiyon uyarısı
- Talimat/süre doğrulama notu
[doğrulanacak]
Plugin bağlamı
Bu beceri spor-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: spor-sureleri-zamanasimi3description: Disiplin, itiraz, tahkim, CAS ve sözleşmesel alacaklarda süre rejimini ve zamanaşımını hesaplamak, hak kaybını önlemek için süre takvimi çıkarmak gerektiğinde kullanın.4---56# Spor Hukukunda Süreler, Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı78## Görev9Spor uyuşmazlıklarında geçerli süre rejimini doğru kurmak; itiraz, tahkim, CAS ve sözleşmesel alacak süreleri ile hak düşürücü süreleri ayırmak ve geriye sayımlı bir süre takvimi üretmektir.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Hangi işlem için süre soruluyor (disiplin itirazı, tahkim, CAS, alacak davası)?132. Tebliğ/öğrenme tarihi nedir; tebligat usulü ne (elektronik, federasyon bildirimi)?143. Federasyon ve uygulanacak talimat hangisi?154. Sözleşmesel alacak mı, ceza/idari karar mı?165. Süre içinde herhangi bir başvuru yapıldı mı?1718## Denetim şeması191. **Süre türü**: Disiplin ve tahkim başvuru süreleri kural olarak **hak düşürücü** süredir; durmaz, kesilmez ve resen dikkate alınır. Sözleşmesel alacaklarda **zamanaşımı** (TBK) işler; def'i olarak ileri sürülür.202. **Başlangıç anı**: Sürenin tebliğ mi, öğrenme mi, yoksa kararın kesinleşmesiyle mi başladığı talimat metninden tespit edilir; tebligatın usulüne uygunluğu kontrol edilir.213. **Talimat sürelerinin önceliği**: Federasyon disiplin/itiraz/tahkim süreleri ilgili talimatta düzenlenir ve genelde günlerle ölçülür; metin ve yürürlük tarihi mutlaka doğrulanır (talimat sık değişir).224. **CAS süresi**: Milletlerarası boyutta CAS başvuru süresi, ilgili federasyon kuralının atıf yaptığı süredir; kaçırılması başvuruyu reddettirir.235. **Sözleşmesel zamanaşımı**: Sporcu ücret/prim alacaklarında TBK genel ve özel zamanaşımı süreleri uygulanır; alacağın niteliğine göre süre belirlenir.246. **Ara sonuç**: Her işlem için son gün, kalan gün ve risk seviyesi tabloya yazılır.2526## Çıktı modülleri27- Süre takvimi tablosu (işlem → başlangıç → son gün → kalan gün)28- Hak düşürücü/zamanaşımı ayrım notu29- Acil aksiyon uyarısı30- Talimat/süre doğrulama notu `[doğrulanacak]`3132## Plugin bağlamı3334Bu beceri `spor-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte35çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,36aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3738## Kaynak kuralı (katı)3940- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /41 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve42 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir43 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,44 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).45 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`46 olarak işaretlenir.47- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").48- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim49 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.50- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.51- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`52 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları53 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)54 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi55 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen56 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5758## Bu beceri ne yapmaz5960- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili61 hukukçudadır.62- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.63- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.64- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu65 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6667---6869*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki70sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit71edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*