Sure Ve Baslangic Ani

Süreler ve Sürenin Başlangıcı

Görev

Otuz günlük başvuru süresinin doğru başlangıç anını saptamak, hesabı yapmak ve süre aşımı/mazeret durumlarını değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Nihai (kesin) karar nedir ve başvurucuya ne zaman tebliğ edildi?
• Tebligat yapılmadıysa kararı fiilen ne zaman öğrendiniz, bunu neyle ispatlarsınız?
• Süreyi kaçırmaya yol açan bir mücbir sebep / ağır engel var mı?
• Bugün itibarıyla kaç gün geçti?

Denetim şeması

1. Süre — 6216 m.47/5 ve İçtüzük m.64: bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren OTUZ GÜN içinde yapılması gerekir.
2. Başlangıç anı — kural olarak nihai kararın başvurucuya TEBLİĞİ esastır. Tebligat yoksa fiilî öğrenme tarihi esas alınır; bu tarihin ispatı başvurucudadır.
3. Hesap — süre gün olarak hesaplanır; başlangıç günü hesaba katılmaz, son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzar (genel usul ilkesi). Hak düşürücü niteliktedir.
4. Mazeret / eski hale getirme — m.47/5 son cümle ve İçtüzük: mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı engel nedeniyle süre kaçırılmışsa, engelin kalkmasından itibaren onbeş gün içinde, mazereti belgeleyen delillerle başvuru yapılabilir; AYM mazeretin kabulüne karar verir.
5. Tedbir ihtiyacı — İçtüzük m.73: ciddi ve telafisi imkânsız zarar tehlikesi varsa, süreyle ayrıca tedbir talep edilir.

İspat yükü: öğrenme tarihi ve mazerete ilişkin belgeleri başvurucu sunar.

Ara sonuç: "süresinde / süre aşımı / mazeret yolu açık" tespiti, son başvuru tarihi.

Çıktı modülleri

• Süre hesabı tablosu (nihai karar, tebliğ/öğrenme, son gün).
• Mazeret/eski hale getirme uygunluk notu.
• Süre aşımı halinde seçenekler ve riskler.
• Tedbir talebi gerekiyorsa hatırlatma.

Plugin bağlamı

Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.