Süreler ve Zamanaşımı
Görev
Patent/faydalı model sürecindeki idari süreleri (başvuru, rüçhan, itiraz, ücret) ve dava/tazminat zamanaşımı sürelerini eksiksiz çıkarmak; hak düşürücü ve telafi edilebilir süreleri ayırmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi aşamadasın: başvuru, inceleme, itiraz, tescil sonrası, dava?
- Başvuru/rüçhan/yayım/tescil tarihleri ne?
- Yıllık ücretler güncel mi; kaçırılan ödeme var mı?
- Tecavüz/tazminat talebi varsa fiil ne zaman öğrenildi ve gerçekleşti?
Denetim şeması
- Koruma süreleri. Patent 20 yıl (SMK m.101), faydalı model 10 yıl; süreler başvuru tarihinden işler ve uzatılamaz. Ara sonuç: koruma hangi tarihte sona eriyor?
- Rüçhan süresi (SMK m.93). Paris/PCT rüçhanı ilk başvurudan 12 ay; bu süre yenilik referans tarihini belirler ve kaçırılması telafisi güç hak kaybı doğurur.
- İtiraz süresi (SMK m.99). Patent verme kararının yayımından itibaren altı ay içinde itiraz; YİDD kararına karşı iptal davası süresi (kararın tebliğinden itibaren) kanunda öngörülen süredir — kaçırılırsa idari karar kesinleşir.
- Yıllık ücretler (SMK m.101). Koruma yıllık ücretin süresinde ödenmesine bağlıdır; ödenmeyen yıl için ek süre/cezalı ödeme imkânını ve hakkın düşmesini kontrol et.
- Tecavüz/tazminat zamanaşımı (SMK m.157). SMK m.157, sınai mülkiyet hakkına tecavüzden doğan tazminat istemlerinde TBK m.72 zamanaşımına atıf yapar: zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yıl ve her halde fiilden itibaren on yıl; fiil aynı zamanda suç oluşturup ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. Sürekli/yenilenen tecavüzde zamanaşımının her fiil için yeniden işlemesini değerlendir.
Çıktı modülleri
- Aşamaya göre süre tablosu (başlangıç-bitiş-sonuç).
- Hak düşürücü / telafi edilebilir süre ayrımı.
- Yıllık ücret ödeme takvimi.
- Zamanaşımı hesabı ve uyarı notu.
Plugin bağlamı
Bu beceri patent-faydali-model eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: sure-zamanasimi-takvimi3description: Başvuru, itiraz, yıllık ücret, dava ve tazminat zamanaşımı sürelerinin hesaplanması ve takip edilmesi gerektiğinde kullanılır; hak kaybını önleyen süre disiplini için temel beceridir.4---56# Süreler ve Zamanaşımı78## Görev9Patent/faydalı model sürecindeki idari süreleri (başvuru, rüçhan, itiraz, ücret) ve dava/tazminat zamanaşımı sürelerini eksiksiz çıkarmak; hak düşürücü ve telafi edilebilir süreleri ayırmak.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Hangi aşamadasın: başvuru, inceleme, itiraz, tescil sonrası, dava?132. Başvuru/rüçhan/yayım/tescil tarihleri ne?143. Yıllık ücretler güncel mi; kaçırılan ödeme var mı?154. Tecavüz/tazminat talebi varsa fiil ne zaman öğrenildi ve gerçekleşti?1617## Denetim şeması181. **Koruma süreleri.** Patent 20 yıl (SMK m.101), faydalı model 10 yıl; süreler başvuru tarihinden işler ve uzatılamaz. Ara sonuç: koruma hangi tarihte sona eriyor?192. **Rüçhan süresi (SMK m.93).** Paris/PCT rüçhanı ilk başvurudan 12 ay; bu süre yenilik referans tarihini belirler ve kaçırılması telafisi güç hak kaybı doğurur.203. **İtiraz süresi (SMK m.99).** Patent verme kararının yayımından itibaren altı ay içinde itiraz; YİDD kararına karşı iptal davası süresi (kararın tebliğinden itibaren) kanunda öngörülen süredir — kaçırılırsa idari karar kesinleşir.214. **Yıllık ücretler (SMK m.101).** Koruma yıllık ücretin süresinde ödenmesine bağlıdır; ödenmeyen yıl için ek süre/cezalı ödeme imkânını ve hakkın düşmesini kontrol et.225. **Tecavüz/tazminat zamanaşımı (SMK m.157).** SMK m.157, sınai mülkiyet hakkına tecavüzden doğan tazminat istemlerinde TBK m.72 zamanaşımına atıf yapar: zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yıl ve her halde fiilden itibaren on yıl; fiil aynı zamanda suç oluşturup ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. Sürekli/yenilenen tecavüzde zamanaşımının her fiil için yeniden işlemesini değerlendir.2324## Çıktı modülleri25- Aşamaya göre süre tablosu (başlangıç-bitiş-sonuç).26- Hak düşürücü / telafi edilebilir süre ayrımı.27- Yıllık ücret ödeme takvimi.28- Zamanaşımı hesabı ve uyarı notu.2930## Plugin bağlamı3132Bu beceri `patent-faydali-model` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte33çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,34aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3536## Kaynak kuralı (katı)3738- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /39 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve40 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir41 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,42 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).43 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`44 olarak işaretlenir.45- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").46- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim47 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.48- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.49- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`50 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları51 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)52 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi53 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen54 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5556## Bu beceri ne yapmaz5758- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili59 hukukçudadır.60- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.61- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.62- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu63 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6465---6667*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki68sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit69edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*