Surelerin Ve Zamanasimi Yonetimi

Süreler, Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı

Görev

Toplu iş hukukundaki kritik usuli süreleri ve zamanaşımını tek yerde toplayıp somut tarihlere bağlamak. Süre kaçırmak yetkiyi, davayı veya alacağı doğrudan düşürür.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hangi tetikleyici işlem oldu (yetki tespiti tebliği, çağrı, uyuşmazlık tutanağı, fesih)?
• İşlemin tebliğ/öğrenme tarihi tam olarak nedir?
• Talep edilen şey: yetki itirazı mı, sendikal tazminat mı, TİS alacağı mı?
• Süre durduran/kesen bir işlem var mı?

Denetim şeması

1. Yetki süreçleri: Yetki tespitine itiraz 6 işgünü (6356 m.43). Toplu görüşmeye çağrı 15 gün (m.46), çağrıdan ilk toplantıya 30 gün (m.46), toplu görüşme süresi 60 gün (m.47).
2. Grev/lokavt: Uyuşmazlık tutanağının/arabuluculuk tutanağının tebliğinden itibaren grev kararı 60 gün içinde alınmalı; uygulamadan 6 işgünü önce bildirim (m.60). Süreler kaçırılırsa yetki düşer.
3. Sendikal tazminat: Sendikal tazminat talebinde, fesihle bağlantılı ise iş güvencesi başvuru süreleri (4857 m.20 — feshin tebliğinden itibaren bir aylık dava/arabuluculuk süresi) ile birlikte değerlendirilir; bağımsız sendikal tazminat talebinde genel zamanaşımı tartışılır (künye/uygulama için Yargıtay kararı [doğrulanacak]).
4. TİS'ten doğan alacaklar: TİS'in normatif hükümlerinden doğan ücret/ikramiye türü alacaklarda iş hukuku zamanaşımı rejimi (ücret alacakları 5 yıl — TBK m.147; kıdem/ihbar gibi tazminat alacaklarında 7036 sayılı Kanun ek/geçici düzenlemeleri ile 5 yıl) gözetilir.
5. Ara sonuç: Her tetikleyici için son gün hesaplanır; işgünü/takvim günü ayrımına dikkat edilir (yetki itirazı işgünü, görüşme süresi takvim günü).

İspat: tebliğ mazbatası, tutanak tarihi ve PTT/UYAP kayıtları esastır.

Çıktı modülleri

• Süre takvimi tablosu (tetikleyici – süre türü – son gün).
• Zamanaşımı/hak düşürücü süre risk notu.
• Hatırlatma/kontrol listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-toplu eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.