aydincan Tahkim ve Arabuluculuk
Alternatif uyuşmazlık çözümü: iç ve milletlerarası tahkim (4686/HMK), tahkim sözleşmesi ve hakem kararının iptali/tenfizi; 6325 sayılı HUAK kapsamında ihtiyari ve dava şartı arabuluculuk.
Başat mevzuat: 4686, 6325 HUAK, HMK 6100
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Tahkim ile arabuluculuk arasındaki temel ayrımı, iç/milletlerarası tahkim ve ihtiyari/dava şartı arabuluculuk rejimlerini ve uygulanacak normu belirlemek gerektiğinde kullanılır; bir uyuşmazlığın hangi alternatif çözüm yoluna oturduğunu tasnif eder. |
| Tahkim Sözleşmesi ve Geçerlilik Denetimi | references/tahkim-sozlesmesi-gecerlilik.md |
Bir tahkim şartı veya tahkim sözleşmesinin geçerliliğini, kapsamını ve ayrılabilirliğini denetlemek; sözleşmeye tahkim klozu yazmak veya karşı tarafın tahkim itirazını değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Tahkim Yargılaması Usulü | references/tahkim-yargilamasi-usul.md |
Hakem heyetinin oluşumu, tahkim yargılamasının yürütülmesi, süreler ve geçici hukuki koruma gibi tahkim sürecinin işleyişini planlamak veya yönetmek gerektiğinde kullanılır. |
| Hakem Kararının İptali Davası | references/hakem-karari-iptal-davasi.md |
Verilen bir hakem kararına karşı iptal davası açmak veya gelen iptal talebine karşı koymak; iptal sebeplerini, süreyi ve yetkili mahkemeyi belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Yabancı Hakem Kararının Tanınması ve Tenfizi | references/yabanci-hakem-karari-tenfiz.md |
Yabancı bir hakem kararını Türkiye'de icra ettirmek veya tenfiz talebine itiraz etmek; New York Sözleşmesi ve MÖHUK çerçevesinde ret sebeplerini denetlemek gerektiğinde kullanılır. |
| İhtiyari Arabuluculuk Süreci | references/ihtiyari-arabuluculuk.md |
Taraf iradesiyle yürütülen, dava şartı olmayan arabuluculukta süreci başlatmak, yürütmek ve anlaşma belgesini icra edilebilir hale getirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Dava Şartı (Zorunlu) Arabuluculuk | references/dava-sarti-arabuluculuk.md |
İş, ticari, tüketici, kira ve benzeri uyuşmazlıklarda dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusunu yönetmek; kapsam, süre ve son tutanak sonrası dava açma adımını belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ve Tutanak | references/arabuluculuk-anlasma-tutanak.md |
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi veya son tutanağı kaleme almak, denetlemek ve icra edilebilirliğini sağlamak gerektiğinde kullanılır. |
| Tahkime ve Arabuluculuğa Elverişlilik | references/tahkime-elverislilik-kapsam.md |
Bir uyuşmazlığın konu itibarıyla tahkime veya arabuluculuğa elverişli olup olmadığını, kamu düzeni ve emredici hükümler süzgecinden geçirerek belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Tahkimde İspat ve Delil Yönetimi | references/ispat-delil-tahkim.md |
Tahkim yargılamasında delil sunumu, tanık ve bilirkişi, belge ibrazı ile ispat yükünün dağılımını planlamak; arabuluculuk beyanlarının delil yasağını gözetmek gerektiğinde kullanılır. |
| Süreler ve Hak Düşüren Takvim | references/surelere-hak-dusuren-takvim.md |
Tahkim ve arabuluculuk süreçlerindeki iptal süresi, dava açma penceresi, tahkim süresi ve zamanaşımı durması gibi sert süreleri hesaplamak ve takvimlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Kloz Tasarımı ve Forum Stratejisi | references/kloz-tasarimi-strateji.md |
Bir sözleşmeye tahkim veya arabuluculuk klozu yerleştirirken forum, dil, yer, kurum ve çok kademeli uyuşmazlık çözüm zinciri kurmak; uyuşmazlık öncesi strateji belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.