Talep Tazminat Hesabi

Talep Türleri ve Tazminat Hesabı

Görev

İhlal karşısında ileri sürülebilecek talepleri sıralamak, koşullarını test etmek ve tazminat/bedel kalemlerini madde dayanaklı biçimde hesaplamak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İhlal devam ediyor mu, durmuş mu (men ya da ref ihtiyacı)?
• Davalının kusuru var mı; ihlalden kazanç elde etti mi?
• Eser için emsal lisans/sözleşme bedeli var mı?
• Manevi zarar (ad belirtmeme, eserin tahrifi) söz konusu mu?

Denetim şeması

1. Tecavüzün ref'i (m.66-68): Devam eden veya sonuçları süren ihlalin giderilmesi. Kusur şart değildir. Mali hak ihlalinde eser sahibi, sözleşme yapılsaydı isteyebileceği bedelin veya emsal bedelin üç katını talep edebilir (m.68/1) — bu, ihlalin caydırılması işlevini görür ve ayrı bir tazminat hesabı gerektirmeden uygulanabilir.
2. Tecavüzün men'i (m.69): Muhtemel veya devam eden ihlalin önlenmesi; kusur ve zarar şartı aranmaz.
3. Maddi tazminat (m.70/1-2): Manevi hak ihlalinde m.70/1; mali hak ihlalinde kusur varsa uğranılan zararın tazmini (TBK m.49 vd. atfıyla). Davacı m.68 bedeli ile m.70 tazminatı arasında lehine olanı seçer; mükerrer talep edilmez.
4. Manevi tazminat (m.70/1): Manevi hakların ihlalinde duyulan elem-üzüntü için; takdiri hâkime aittir (TBK m.58 ölçütleriyle).
5. Kazancın iadesi/temin (m.70/3): Kusur aranmadan, ihlal edenin elde ettiği kârın talebi; vekâletsiz iş görme hükümleri kıyasen uygulanır.
6. Hesap unsurları: Emsal lisans bedeli, kullanım süresi/adedi, mecra, eserin niteliği belirlenir; bilirkişiyle desteklenir. Faiz başlangıcı (haksız fiilde olay tarihi) ve zamanaşımı (TBK m.72) kontrol edilir.

İspat yükü: zarar ve miktarı davacı ispatlar; m.68 bedelinde emsal/sözleşme bedeli esas alınır.

Çıktı modülleri

• Talep matrisi (ref/men/tazminat/m.68 bedel/kazanç — koşul — kusur şartı).
• Tazminat ve m.68 bedel hesap tablosu (emsal, çarpan, faiz).
• Seçimlik haklar arası tercih notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri telif-haklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.