Tapu Iptali Tescil Muvazaa

Tapu İptali-Tescil, Muris Muvazaası ve Yolsuz Tescil

Görev

Tapu kaydı ile gerçek hak durumu arasındaki çelişkiyi gidermek: yolsuz veya muvazaalı tescili iptal ettirip gerçek hak sahibi adına tescili sağlamak; tescile güvenen iyiniyetli üçüncü kişinin korunup korunmadığını belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Tapu şu an kimin adına; müvekkil hak iddiasını neye dayandırıyor (miras, muvazaa, sahtecilik, vekâlet aşımı, hata)?
• Devir bedelli görünüp gerçekte bedelsiz mi (muris muvazaası şüphesi); mirasçıdan mal kaçırma iddiası var mı?
• Yolsuz/muvazaalı devirden sonra taşınmaz üçüncü kişiye geçti mi; o kişi iyiniyetli mi?
• Kayıt üzerinde ipotek, haciz, şerh var mı; ihtiyati tedbir gerekiyor mu?

Denetim şeması

1. Sicilin gücü: Tapu kaydı doğruluk karinesi taşır (TMK m.7, m.992); ayni haklar tescille doğar (m.1021). İddia eden aksini ispatla yükümlüdür (m.6).
2. Yolsuz tescil (m.1024-1025): Geçerli hukuki sebebe dayanmayan tescil yolsuzdur; gerçek hak sahibi tapu iptali ve tescil ister (m.1025). Sahtecilik, vekâletin kötüye kullanılması, ehliyetsizlik bu kapsamdadır.
3. Muris muvazaası: Miras bırakanın, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı satış/ölünceye kadar bakma gibi göstermesi hâlinde işlem muvazaa nedeniyle geçersizdir (TBK m.19; TMK m.2). Saklı paya bağlı olmaksızın tüm mirasçılar dava açabilir; amaç (mal kaçırma kastı) ve bedel-emsal karşılaştırması ile araştırılır [ilkeler için karararama.yargitay.gov.tr].
4. Tenkis ile ayrım: Gerçek bir bağış varsa muvazaa değil, saklı pay ihlali söz konusudur ve yol tenkistir (TMK m.560 vd.); muvazaa ile tenkis talebi terditli ileri sürülebilir.
5. Tescile güven savunması (m.1023): Yolsuz/muvazaalı kayda iyiniyetle güvenip ayni hak kazanan üçüncü kişi korunur; bu hâlde aynen iade mümkün olmaz, tazminata gidilir. İyiniyetin sınırı m.3'tür; durumun gerektirdiği özen gösterilmemişse koruma yoktur.
6. Tedbir: Kaydın üçüncü kişiye devrini önlemek için tapuya ihtiyati tedbir şerhi istenir (HMK m.389 vd.; TMK m.1010).
7. Ara sonuç: İyiniyetli kazanım yoksa iptal-tescil; varsa gerçek hak sahibine tazminat (gerekirse m.1007 yolu).

Çıktı modülleri

• Tapu iptali ve tescil dava dilekçesi iskeleti (kayıt, sebep, terditli tenkis talebi).
• Muvazaa/iyiniyet değerlendirme tablosu (bedel-emsal, özen, devir zinciri).
• İhtiyati tedbir/şerh dilekçesi notu; yetki HMK m.12 (taşınmazın yeri).

Plugin bağlamı

Bu beceri gayrimenkul-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.