Taşıma ve Lojistik Hukuku
Kara taşıması ve lojistik: TTK taşıma hükümleri ve CMR Konvansiyonu, taşıyıcının ziya/hasar/gecikme sorumluluğu, taşıma senedi, sorumluluk sınırları ve taşıma işleri komisyonculuğu.
Başat mevzuat: TTK 6102, CMR
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Taşıma Sistematiği | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Taşıma sözleşmesinin niteliği, taşıyıcı-komisyoncu-gönderen-gönderilen sıfatları ve uygulanacak rejimin (TTK, CMR, deniz/hava) belirlenmesi gerektiğinde; dosyanın hangi hukuki çerçeveye oturduğunu netleştirmek için kullanılır. |
| Taşıyıcının Sorumluluğu Denetim Şeması | references/tasiyici-sorumlulugu-semasi.md |
Eşyada ziya, hasar veya teslimde gecikme nedeniyle taşıyıcının sorumluluğunun kurulup kurulmadığını, kurtuluş sebeplerini ve sorumluluk sınırını adım adım denetlemek gerektiğinde kullanılır; taşıma uyuşmazlıklarının çekirdek analiz aracıdır. |
| CMR ve Uluslararası Karayolu Taşıması | references/cmr-uluslararasi-tasima.md |
Çıkış veya varış ülkesi yurt dışında olan karayolu eşya taşımalarında CMR Konvansiyonu'nun uygulanması, CMR belgesi, rezervler ve CMR'ye özgü sorumluluk-zamanaşımı kurallarının değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Taşıma Senedi ve Taşıma Belgeleri | references/tasima-senedi-ve-belgeler.md |
Taşıma senedi, CMR belgesi, irsaliye, teslim makbuzu gibi belgelerin düzenlenmesi, içeriği, ispat değeri ve gönderenin beyan sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Taşıma İşleri Komisyonculuğu (Forwarder) | references/tasima-isleri-komisyonculugu.md |
Müvekkil veya karşı tarafın freight forwarder/taşıma işleri komisyoncusu olduğu, taşımanın organizasyonu üstlenildiği ilişkilerde komisyoncunun sorumluluk rejiminin ve taşıyıcı gibi sorumlu sayılma hallerinin değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Gecikme, Ziya ve Hasar Taleplerinin Yönetimi | references/gecikme-ziya-hasar-talepleri.md |
Eşyanın geç teslimi, kaybı veya hasarı sonrası ihbar/rezerv sürelerinin tutturulması, zararın belgelenmesi ve talebin doğru muhataba yöneltilmesi gerektiğinde kullanılır; hak kaybı doğuran sürelere odaklanır. |
| Taşıma ve Lojistik Sözleşmesi Taslağı | references/tasima-sozlesmesi-taslak.md |
Taşıma, taşıma işleri komisyonculuğu veya lojistik/depolama hizmet sözleşmesi hazırlanması, mevcut sözleşmenin riskli/geçersiz şartlar yönünden incelenmesi ve emredici hükümlere uyumun denetlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Taşıma Davalarında Usul, Görev ve Yetki | references/dava-usul-gorev-yetki.md |
Taşıma uyuşmazlığında görevli-yetkili mahkemenin belirlenmesi, ticari dava ve arabuluculuk dava şartının değerlendirilmesi, CMR yetki kuralları ve uygulanacak hukukun tespiti gerektiğinde kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | references/sureler-ve-zamanasimi.md |
Taşıma alacak ve tazminat taleplerinde ihbar/rezerv süreleri ile zamanaşımının (TTK 1/3 yıl, CMR 1/3 yıl) hesaplanması, başlangıç anının ve durma-kesilme hallerinin belirlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| İspat ve Delil Yönetimi | references/ispat-delil-yonetimi.md |
Taşıma uyuşmazlığında zararın taşıma süresinde doğduğunun, eşyanın durumunun ve kurtuluş sebeplerinin ispatı, ispat yükünün dağılımı ve delillerin (belge, ekspertiz, kayıt) toplanması gerektiğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi ve Strateji | references/risk-ve-strateji.md |
Taşıma uyuşmazlığında dava/uzlaşma yolu seçimi, sorumluluk sınırının kalkma ihtimali, tahsil ve sigorta-rücu olasılıklarının tartılması ve müvekkile yön gösterilmesi gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.