aydincan Taşıma İşleri Komisyonculuğu (Forwarder)
Görev
Taşıma işleri komisyoncusunun (freight forwarder) borçlarını, özen ve sorumluluk ölçüsünü belirlemek; hangi hallerde taşıyıcı gibi tam sorumlu sayılacağını saptamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Müvekkil taşımayı kendi mi üstleniyor, yoksa taşıyıcılarla sözleşip organizasyonu mu sağlıyor?
- Ücret nasıl belirlenmiş: sabit/maktu (kapsamlı) ücret mi, yoksa komisyon mu?
- Eşya başkalarının yüküyle birlikte toplu (gruppage) taşımaya mı verildi?
- Komisyoncu bizzat taşımayı (kendi aracıyla) üstlendi mi?
Denetim şeması
- Tanım ve borç: TTK m.917 — komisyoncu, ücret karşılığı kendi adına ve müvekkil hesabına eşya taşıtmayı üstlenir. Taşıma sözleşmelerini yapma, gönderme ve özen borcu vardır.
- Özen ve sorumluluk: TTK m.918 — komisyoncu işleri tedbirli bir tacir özeniyle görmekle yükümlüdür; kendi kusurundan ve seçtiği kişilerden sorumludur.
- Taşıyıcı gibi sorumluluk halleri:
- Sabit ücret (m.926): Komisyoncu müvekkille maktu/sabit bir taşıma ücreti kararlaştırmışsa, yalnızca taşıyıcının hak ve borçlarına sahip olur ve taşıyıcı gibi sorumlu olur.
- Toplu yük/gruppage (m.927): Eşyayı başkalarının eşyasıyla birlikte toplu taşımaya verirse taşıyıcı gibi sorumlu tutulur.
- Bizzat taşıma (m.928): Komisyoncu taşımayı kendisi yaparsa taşıyıcının hak ve yükümlülüklerine de sahip olur.
- Sorumluluk sınırı: Taşıyıcı gibi sorumlu sayılan komisyoncu, TTK m.882 sınırından yararlanır; m.886 halinde sınır kalkar.
- Zamanaşımı: TTK m.855 (1/3 yıl) komisyonculuk istemleri için de esas alınır.
- Ara sonuç: Komisyoncunun özen sorumluluğu mu yoksa taşıyıcı gibi objektif sorumluluğu mu söz konusu.
Çıktı modülleri
- Sıfat ve ücret yapısına göre sorumluluk rejimi tablosu (m.917/926/927/928).
- Taşıyıcı gibi sorumluluk tetiklenip tetiklenmediği değerlendirmesi.
- Rücu ve zincir sorumluluk (alt taşıyıcı) haritası.
Plugin bağlamı
Bu beceri tasima-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den,turk-hukuku-ictihat-mcpkararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.