Tasinir Rehni Ticari Islem

Taşınır Rehni ve Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni

Görev

Taşınır teminat yapılarını kurmak: TMK'daki teslime bağlı taşınır rehni ile 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamındaki teslimsiz (sicile tescilli) rehni ayırmak; hapis hakkı ve alacak rehnini değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Rehnedilecek değer ne: somut taşınır mal mı, alacak mı, ticari işletme/stok mu?
• Taraflar tacir/esnaf gibi 6750 kapsamına giren kişiler mi?
• Rehinli malın zilyetliği alacaklıya devredilecek mi, yoksa borçluda mı kalacak?
• Borç ödenmediğinde hızlı paraya çevirme isteniyor mu?

Denetim şeması

1. Klasik taşınır rehni (TMK m.939 vd.): Kural teslime bağlı rehindir; rehin, malın zilyetliğinin alacaklıya (veya üçüncü kişiye) devriyle doğar (m.939). Borçluda kalan teslimsiz rehin geçersizdir (m.939/2).
2. Alacak ve hak rehni (m.954 vd.): Devredilebilen alacak ve haklar rehnedilebilir; senede bağlı alacaklarda senedin teslimi/ciro gerekir.
3. 6750 sayılı Kanun (ticari işlemlerde taşınır rehni): Tacir/esnaf vb. arasında, mülkiyeti devretmeden ve teslim olmaksızın taşınır varlıklar (makine, stok, alacak, ticari işletme) Rehinli Taşınır Sicili'ne tescille rehnedilebilir. Aleniyet sicil tescili ile sağlanır.
4. Lex commissoria yasağı: Borç ödenmezse alacaklının rehinli malın mülkiyetini doğrudan edinmesini öngören anlaşma kural olarak geçersizdir (m.949 mantığı; 6750'de de sınırlı istisnalarla).
5. Hapis hakkı (m.950-953): Alacaklı, zilyetliğindeki taşınırı, alacağı ile bağlantılı olmak koşuluyla borç ödenene dek alıkoyabilir ve gereğinde paraya çevirebilir.
6. Paraya çevirme: Klasik rehinde İİK m.145 vd. (rehnin paraya çevrilmesi); 6750 rehninde Kanun'un öngördüğü usule göre.
7. Ara sonuç: Doğru rehin tipi seçimi (teslimli/teslimsiz), aleniyetin sağlanması ve paraya çevirme yolunun belirlenmesi.

Çıktı modülleri

• Rehin sözleşmesi/tescil başvurusu iskeleti (teslimli veya 6750 sicil).
• Rehin tipi seçim tablosu (zilyetlik, taraf sıfatı, aleniyet).
• Paraya çevirme/icra yolu notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri esya-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.