Tazminat Hesabi Ispat

Tazminat Hesabı ve İspat-Delil

Görev

Tecavüzden doğan zararı ve tazminatı SMK m.150-151 ile FSEK m.68/m.70 çerçevesinde hesaplamak; ispat ve delil stratejisini (defter ibrazı, bilirkişi) kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hak sahibinin fiili kaybı/yoksun kalınan kazancı belgelenebiliyor mu?
• Tecavüz edenin satış/üretim hacmine ve kazancına dair veri var mı?
• Lisans uygulaması/emsal lisans bedeli mevcut mu?
• İtibar zedelenmesi (kalitesiz taklit) ve manevi zarar var mı?

Denetim şeması

1. Maddi tazminat türü: Yoksun kalınan kazanç esas alınır (SMK m.150/2). Davacı, m.151'deki üç hesap yönteminden birini seçer: (a) hak sahibinin elde edemediği gelir, (b) tecavüz edenin elde ettiği kazanç, (c) emsal/varsayımsal lisans bedeli.
2. FSEK tazminatı: Mali hak ihlalinde sözleşme yapılsaydı istenebilecek bedelin üç katına kadar (FSEK m.68/1); ayrıca m.70/2 maddi, m.70/1 manevi tazminat. SMK ve FSEK aynı fiilde yarışırsa mükerrer tahsil olmaz.
3. İtibar tazminatı: Markanın/eserin kötü/uygunsuz kullanımı itibarı zedelemişse ek tazminat (SMK m.150/3).
4. İspat ve defter ibrazı: Tecavüz edenin kazancının hesabı için ticari defter ve kayıtların ibrazı talep edilir (HMK m.219-222; TTK ilgili hükümleri). Sunmama, davacı lehine değerlendirme doğurabilir.
5. Bilirkişi: Mali müşavir/sektör bilirkişisi ile hesap yapılır; bilirkişiye yöneltilecek sorular netleştirilir. İspat yükü zarar ve illiyette davacıda; kazanç verisi davalının elindeyse ibraz mekanizması işletilir.
6. Faiz ve zamanaşımı: Tazminat alacağına temerrüt faizi; haksız fiil zamanaşımı TBK m.72 (2/10 yıl), süregelen ihlalde her gün yenilenir.

Çıktı modülleri

• Tazminat yöntemi seçim ve gerekçe notu (SMK m.151).
• Defter ibrazı ve bilirkişi soru taslağı.
• Faiz ve zamanaşımı değerlendirmesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri fikri-mulkiyet-dava eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.