Telif Fsek Ihlal

Telif Hakkı İhlali Denetimi (FSEK)

Görev

Bir fikir ve sanat eseri üzerindeki mali veya manevi hakkın ihlal edilip edilmediğini FSEK çerçevesinde belirlemek ve ref'/men/tazminat taleplerini hazırlamak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İhlale konu yapıt nedir (yazı, müzik, yazılım, görsel, sinema eseri)?
• Yapıt FSEK m.1/B-2 anlamında "sahibinin hususiyetini taşıyan" eser mi; hangi türe girer (m.2-6)?
• Eser sahibi/hak sahibi kim; devir-lisans var mı; çalışan eseri (m.18/2) mi?
• İhlal çoğaltma, yayma, umuma iletim, işleme yoksa manevi hak (ad belirtme, bütünlük) ihlali mi?

Denetim şeması

1. Eser niteliği: Yapıtın eser sayılması için fikrî çaba ve hususiyet aranır (FSEK m.1/B, m.2-6). Fikir değil ifade korunur; sıradan/teknik zorunluluk taşıyan unsurlar dışlanır.
2. Hak sahipliği: Eser sahibi onu meydana getirendir (m.8); çalışanın eseri işverene (m.18/2), sipariş üzerine eserlerde sözleşme belirleyici. Bağlantılı haklar (icracı, yapımcı, yayın) m.80.
3. İhlal edilen hak: Mali haklar — işleme (m.21), çoğaltma (m.22), yayma (m.23), temsil (m.24), umuma iletim/işaret-ses-görüntü nakli (m.25). Manevi haklar — umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yasağı (m.14-16).
4. İhlal fiili ve benzerlik: İntihal/kopyalamada esaslı benzerlik ve erişim ölçütü; yazılımda kaynak kod kopyalama veya yetkisiz çoğaltma. İstisnalar (iktibas m.35, kişisel kullanım m.38) denetlenir.
5. İspat yükü: Eser sahipliği ve ihlal davacıda; lisans/izin savunması davalıda. Tarih/öncelik için delil tespiti (HMK m.400) ve noter onayı.
6. Ara sonuç: İhlal sabitse tecavüzün ref'i (m.66-68), men'i (m.69) ve tazminat (m.68 üç kata kadar bedel; m.70 maddi-manevi) kurgulanır.

Çıktı modülleri

• Eser niteliği ve hak sahipliği değerlendirmesi.
• İhlal edilen mali/manevi hak listesi (FSEK madde atıflı).
• Talep ve tazminat seçeneği notu (m.68/m.70).

Plugin bağlamı

Bu beceri fikri-mulkiyet-dava eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.