Temel Kavramlar Ve Sistem

Temel Kavramlar ve SMK Sistematiği

Görev

Somut sorunu 6769 sayılı SMK'nın doğru ekseninde (tescil/idari süreç, hükümsüzlük-iptal, tecavüz, sözleşme) konumlandırmak; markanın tanımı (m.4), hakkın doğumu (tescil ilkesi) ve kapsamının (m.7) çerçevesini kurmak. Yanlış kanal seçimi süre ve görev hatasına yol açar; bu yüzden ilk filtre budur.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşaret tescilli mi, başvuru aşamasında mı, tescilsiz kullanım mı?
• Hangi mal/hizmetler (Nice sınıfları) söz konusu?
• Talep ne: tescil/itiraz, hükümsüzlük/iptal, tecavüzün önlenmesi, tazminat, lisans/devir?
• Karşı tarafın hakkı/önceliği var mı, tarih sırası nedir?

Denetim şeması

1. Marka olabilirlik (m.4). İşaret ayırt edici mi ve sicilde açık-kesin gösterilebiliyor mu (kelime, şekil, renk, ses, üç boyutlu). Olamıyorsa hiç tescil edilmemeli.
2. Hakkın doğumu. Türk sisteminde marka hakkı kural olarak tescille doğar (m.7/1). Tescilsiz işaret için m.6/3 (eskiye dayalı kullanım) ve haksız rekabet (TTK m.54-55) yolu ayrıca değerlendirilir.
3. Koruma kapsamı (m.7). Aynı işaret-aynı mal; benzer işaret-benzer mal + karıştırılma; tanınmış markada farklı sınıf koruması. Yasaklama yetkisinin kapsamı buradan çıkar.
4. Sınırlar. Dürüst kullanım (m.7/5), hakkın tüketilmesi (m.152), kullanmama def'i (m.19/2), sessiz kalma (m.25/6) hakkın kullanımını sınırlar.
5. Ara sonuç. Uyuşmazlığın türü (idari/adli), görevli merci (TÜRKPATENT/FSHHM) ve uygulanacak ana norm bloğu (m.5-6 / m.25-26 / m.29-150) belirlenir; süre riski işaretlenir.

Çıktı modülleri

• Uyuşmazlık türü ve doğru kanal haritası.
• İşaret-mal/hizmet (Nice sınıfı) tablosu.
• Uygulanacak ana norm bloğu ve süre uyarı listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri marka-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.