Teminat Kefalet Ipotek

Banka Teminatları (Kefalet, İpotek, Rehin, Teminat Mektubu)

Görev

Bir banka alacağının teminatını (kefalet, ipotek, taşınır rehni, teminat mektubu) geçerlilik, kapsam ve sorumluluk üst sınırı bakımından denetlemek; teminatın paraya çevrilmesinde izlenecek yolu belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Teminat türü: adi/müteselsil kefalet, ipotek, ticari işletme rehni/taşınır rehni, banka teminat mektubu?
• Kefil/rehin veren gerçek kişi mi; evli ise eş rızası alınmış mı?
• Teminat belirli bir borç için mi yoksa "doğmuş/doğacak tüm borçlar" için mi (üst sınır ipoteği/azami kefalet)?
• Asıl borç muaccel mi; temerrüt ve ihtar süreci tamam mı?

Denetim şeması

1. Kefalette geçerlilik (TBK m.583): Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde olmalı; kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil olunuyorsa bu husus kefilin el yazısıyla belirtilmelidir. Bu unsurların eksikliği kefaleti geçersiz kılar.
2. Eşin rızası (TBK m.584): Eşlerden biri diğerinin yazılı rızası olmadan kefil olamaz; rıza en geç sözleşme kurulurken alınmalıdır. Ticari işletmeyle ilgili kefaletlerde m.584/3 istisnası (ticaret siciline kayıtlı tacirin verdiği kefalet vb.) ayrıca değerlendirilir.
3. Kefaletin kapsamı ve süre: Müteselsil kefilden doğrudan talep şartları (TBK m.586), kefile rücu, alacaklının özen ve teminatları koruma yükümlülüğü (TBK m.594) incelenir. Belirsiz süreli kefalette m.598 fesih imkânı kontrol edilir.
4. İpotek/rehin: İpoteğin tapuda tesisi, üst sınır (limit) ipoteğinde kapsam, fekki; taşınır/ticari işletme rehninde tescil. Paraya çevirme İİK m.145 vd. (rehnin paraya çevrilmesi yolu) ile yürür; krediye dayalı rehinde takip yolu doğru seçilmelidir.
5. Teminat mektubu: Banka teminat mektubu kural olarak bağımsız (garanti) niteliktedir; ilk talepte ödeme kaydı, def'ilerden bağımsızlık, süre ve istisnaen kötüniyet/açık hukuka aykırılık (def'i hakkı) değerlendirilir. Ara sonuç olarak teminatın geçerli/geçersiz olduğunu, kapsamını ve uygulanabilir takip yolunu yaz.

Çıktı modülleri

• Teminat geçerlilik kontrol listesi (şekil, üst sınır, eş rızası, tescil).
• Sorumluluk kapsamı ve üst sınır analizi.
• Paraya çevirme/talep yolu adımları.

Plugin bağlamı

Bu beceri bankacilik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.