Temsil Ve Yetkisiz Temsil

Temsil ve Yetkisiz Temsil

Görev

Bir işlemin temsilci eliyle geçerli yapılıp yapılmadığını, yetkinin kapsamını ve yetkisiz temsilde işlemin akıbetini belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşlemi yapan kişi kimin adına ve hangi yetkiyle hareket etti?
• Temsil yetkisi nasıl verildi (vekâletname, ticari temsil, kanun)?
• Yetki işlem anında mevcut, kapsamı yeterli miydi; sonradan sona ermiş mi?
• Karşı taraf temsilcinin yetkisine iyiniyetle güvendi mi?

Denetim şeması

1. Doğrudan/dolaylı temsil: TBK m.40 — doğrudan temsilde hukuki sonuçlar temsil olunana ait olur; temsilcinin başkası adına hareket ettiğini bildirmesi veya karşı tarafça anlaşılması gerekir.
2. Yetkinin kaynağı ve kapsamı: İradi temsilde yetki belgesi/vekâletname; kapsam yorumu dar/geniş. Olağan işler için verilen yetki olağanüstü tasarrufları (bağışlama, kefalet, taşınmaz devri) kapsamaz — özel yetki gerekir.
3. Yetkinin sona ermesi: m.42-45 — azil, istifa, ölüme/ehliyetsizliğe bağlı son bulma; iyiniyetli üçüncü kişilerin korunması (m.45). Yetki belgesinin geri verilmemesinden doğan sorumluluk (m.44).
4. Yetkisiz temsil: m.46-47 — temsil olunan icazet verirse işlem baştan itibaren onu bağlar; icazet vermezse işlem onu bağlamaz, yetkisiz temsilci karşı tarafın menfi zararından (icazet vermezse) veya müspet zarardan (kusurluysa) sorumlu olur (m.47).
5. Temsilcinin kendisiyle işlem yapması/çıkar çatışması: kural olarak geçersiz, izin/icazet ile geçerli.
6. İspat yükü: Yetkinin varlığını ve kapsamını işleme dayanan taraf ispatlar.

Çıktı modülleri

• Yetki kapsamı ve geçerlilik analizi.
• İcazet/ret beyanı taslağı iskeleti.
• Yetkisiz temsilde sorumluluk ve rücu şeması.

Plugin bağlamı

Bu beceri borclar-hukuku-genel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.