aydincan Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme
Görev
İcra hareketlerine başlanmış fakat netice gerçekleşmemiş suçlarda teşebbüs (TCK m.35), gönüllü vazgeçme (m.36) ve elverişsiz teşebbüs ayrımlarını yapıp ceza sonucunu belirlemek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Hazırlık hareketleri mi yapıldı, yoksa icraya başlandı mı?
- Suç neden tamamlanmadı; failin elinde olmayan bir engel mi araya girdi?
- Fail kendi iradesiyle mi durdu, yoksa dış etkenle mi engellendi?
- Kullanılan araç/yöntem neticeyi gerçekleştirmeye elverişli miydi?
Denetim şeması
- İcraya başlama eşiği (m.35/1): Failin elverişli araçlarla doğrudan doğruya icraya başlaması gerekir; hazırlık hareketleri kural olarak cezalandırılmaz. Ara sonuç: eşik aşıldı mı?
- Tamamlanamama nedeni: Suç, failin elinde olmayan nedenlerle tamamlanamadıysa teşebbüs gündeme gelir.
- Teşebbüste ceza (m.35/2): Meydana gelen zarar/tehlikenin ağırlığına göre cezada indirim; ağırlaştırılmış müebbet/müebbet hapsi gerektiren suçlarda kademeli indirim öngörülür.
- Gönüllü vazgeçme (m.36): Fail icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer ya da neticeyi kendi çabasıyla önlerse, teşebbüsten cezalandırılmaz; yalnız o ana kadarki hareketler bağımsız bir suç oluşturuyorsa o suçtan sorumlu olur. Ara sonuç: durma gönüllü mü, dış engel mi?
- Elverişsiz teşebbüs / işlenemez suç: Araç ya da konu neticeyi doğurmaya mutlak elverişsizse cezalandırılabilirlik tartışılır; somut tehlike ölçütü değerlendirilir.
- İçtima ile ilişki: Tamamlanan başka bir suç varsa ayrıca değerlendirilir.
Çıktı modülleri
- Hazırlık/icra/teşebbüs/gönüllü vazgeçme aşama haritası.
- İndirim oranı ve hesap notu.
- Gönüllü vazgeçme savunması taslağı (somut argümanlarla).
- Eksik vakıa ve
[doğrulanacak]içtihat listesi.
Plugin bağlamı
Bu beceri ceza-hukuku-genel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den,turk-hukuku-ictihat-mcpkararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.