Ticaret Unvani Ve Isletme Adi

Ticaret Unvanı ve İşletme Adı

Görev

Ticaret unvanının doğru oluşturulup oluşturulmadığını denetlemek ve unvan/işletme adına yönelik tecavüze karşı koruma araçlarını kurmak. Unvan, tacirin kimliği ve ticari itibarının taşıyıcısıdır.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Tacir gerçek kişi mi, hangi şirket türü mü (unvan çekirdeği değişir)?
2. Mevcut unvan zorunlu unsurları taşıyor mu?
3. Çakışan/benzer unvan veya işletme adı kim tarafından kullanılıyor, hangi tarihten beri?
4. İltibas (karıştırılma) ve zarar somut mu?

Denetim şeması

1. Unvanın oluşturulması: TTK m.41-46 — gerçek kişi tacirde ad-soyad çekirdek; şirketlerde tür ve faaliyet konusu zorunlu (AŞ/Ltd. ibaresi şart, m.43-44). Ek ve sıfatlar gerçeğe aykırı, yanıltıcı, kamu düzenine aykırı olamaz (m.46). Unvan Türkçe esaslı kurulur.
2. Tek unvan ve kullanma: Her tacirin işletmesiyle ilgili işlemlerinde unvanını kullanma zorunluluğu (TTK m.39); belgelerde unvan, sicil numarası ve internet sitesi bilgisi (m.39/2). Unvan tescil ve ilan edilir (m.40).
3. Unvanın korunması: TTK m.50 — usulen tescil ve ilan edilen unvanı kullanma hakkı münhasıran sahibine aittir. TTK m.52 — unvana tecavüz edilen kişi: tespit, men (engelleme), tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması (ref), kusur varsa maddi tazminat, ağır hal varsa manevi tazminat isteyebilir. Haksız rekabet hükümleriyle (TTK m.54 vd.) yarışma mümkündür.
4. İşletme adı: TTK m.53 — işletme adı işletmeyi tanıtır, tescil edilince benzer şekilde korunur.
5. İspat: Önceki tarihli tescil/kullanım, karıştırılma ihtimali ve zarar (tazminat için) ispatlanır. Ara sonuç: zorunlu unsur eksikse unvan düzeltilir; tecavüz varsa m.52 talepleri kurulur, ihtiyati tedbir istenebilir.

Çıktı modülleri

• Unvan uygunluk denetim notu (zorunlu/yasak unsur kontrolü).
• Tecavüz halinde m.52 talep matrisi (tespit/men/ref/tazminat).
• İhtarname ve dava dilekçesi talep sonucu taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri ticari-isletme-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.