Ticari İşletme ve Tacir Hukuku
TTK genel hükümler ve ticari işletme: tacir sıfatı ve sonuçları, ticari iş ve hükümler, ticaret unvanı ve sicil, cari hesap, ticari işlerde faiz ve TTK kapsamında haksız rekabet.
Başat mevzuat: TTK 6102
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.md
dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
- Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu |
Referans |
Ne zaman? |
| Temel Kavramlar ve Sistematik |
references/temel-kavramlar-ticari-isletme.md |
Bir uyusmazlik veya islemde ticari isletme, ticari is, tacir ve ticari hukum kavramlarinin yerini belirlemek; hangi norm rejiminin (TTK ozel hukum mu, TBK genel hukum mu) uygulanacagini cozmek gerektiginde kullanilir. |
| Tacir Sıfatı ve Hukuki Sonuçları |
references/tacir-sifati-ve-sonuclari.md |
Bir kisinin tacir sayilip sayilmadigini ve tacir olmaya bagli yukumluluk ve ayricaliklari (basiretli davranma, faiz, fatura itirazi, ucret/ceza indirimi isteyememe) belirlemek gerektiginde kullanilir. |
| Ticaret Sicili ve Aleniyetin Etkisi |
references/ticaret-sicili-ve-aleniyet.md |
Tescil, ilan ve sicil kaydinin ucuncu kisilere etkisi, gorunuse guven ve tescile davet/itiraz gerektiginde; sicildeki yanlis veya eksik kayitlarin sorumluluk dogurup dogurmadigini degerlendirmek icin kullanilir. |
| Ticaret Unvanı ve İşletme Adı |
references/ticaret-unvani-ve-isletme-adi.md |
Ticaret unvaninin olusturulmasi, zorunlu/secimlik ekler, unvanin korunmasi ve unvana tecavuz; benzer unvan veya isletme adi kullanimina karsi tespit-men-tazminat talepleri gerektiginde kullanilir. |
| Ticari İşlerde Faiz ve Temerrüt |
references/ticari-islerde-faiz-ve-temerrut.md |
Bir ticari alacakta uygulanacak faiz turunu ve oranini (ticari temerrut faizi, avans faizi, kapital faizi), faiz baslangic tarihini ve bilesik faiz sinirlarini belirlemek gerektiginde kullanilir. |
| Fatura, Teyit Mektubu ve Ticari Defterler |
references/fatura-teyit-ve-ticari-defterler.md |
Faturaya veya teyit mektubuna itiraz suresinin kacirilmasinin sonuclari, ticari defterlerin sahibi lehine/aleyhine delil olusturmasi ve defter ibrazi gerektiginde kullanilir. |
| Cari Hesap İlişkisi |
references/cari-hesap.md |
Taraflar arasinda karsilikli alacaklarin bir hesaba kaydedilip donem sonunda bakiyenin tespit edildigi cari hesap iliskisinin kurulmasi, bakiyenin tahakkuku, faiz, sozlesmenin sona ermesi ve bakiyenin talebi gerektiginde kullanilir. |
| Haksız Rekabet Denetimi ve Yaptırımları |
references/haksiz-rekabet-denetimi.md |
Bir ticari davranisin (aldatici reklam, kotuleme, sirlarin ifsasi, baskasinin emegi/itibarindan yararlanma, calisanlari ayartma) haksiz rekabet olusturup olusturmadigini ve tespit-men-ref-tazminat yaptirimlarini belirlemek gerektiginde kullanilir. |
| Ticari Davada Görev, Yetki ve Dava Şartı Arabuluculuk |
references/ticari-dava-gorev-arabuluculuk.md |
Bir uyusmazligin ticari dava olup olmadigini, asliye ticaret mahkemesinin gorevli olup olmadigini, dava sarti arabuluculugun zorunlu olup olmadigini ve yetkili mahkemeyi belirlemek gerektiginde kullanilir. |
| Ticari Sözleşme, İhtarname ve Başvuru Taslağı |
references/ticari-sozlesme-ve-belge-taslagi.md |
Tacirler arasi cerceve/mal alim/hizmet sozlesmesi, cari hesap sozlesmesi, fatura itiraz veya temerrut ihtarnamesi ile ticaret sicili basvurusu gibi belgelerin TTK emredici hukumlerine uygun taslagini uretmek gerektiginde kullanilir. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.
1---2name: ticari-isletme-hukuku3description: TTK genel hükümler ve ticari işletme: tacir sıfatı ve sonuçları, ticari iş ve hükümler, ticaret unvanı ve sicil, cari hesap, ticari işlerde faiz ve TTK kapsamında haksız rekabet. Bu beceriyi Ticari İşletme ve Tacir Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (tacir, ticari işletme, ticaret sicili, ticari iş, ticari hüküm, cari hesap, haksız rekabet, ticari teamül). Alan dışı konularda tetiklenme.4---56# Ticari İşletme ve Tacir Hukuku78TTK genel hükümler ve ticari işletme: tacir sıfatı ve sonuçları, ticari iş ve hükümler, ticaret unvanı ve sicil, cari hesap, ticari işlerde faiz ve TTK kapsamında haksız rekabet.910**Başat mevzuat:** TTK 61021112## Çalışma akışı13141. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz15 süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.162. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.173. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`18 dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.194. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.2021## Alt-konular2223| Konu | Referans | Ne zaman? |24|---|---|---|25| Temel Kavramlar ve Sistematik | [`references/temel-kavramlar-ticari-isletme.md`](references/temel-kavramlar-ticari-isletme.md) | Bir uyusmazlik veya islemde ticari isletme, ticari is, tacir ve ticari hukum kavramlarinin yerini belirlemek; hangi norm rejiminin (TTK ozel hukum mu, TBK genel hukum mu) uygulanacagini cozmek gerektiginde kullanilir. |26| Tacir Sıfatı ve Hukuki Sonuçları | [`references/tacir-sifati-ve-sonuclari.md`](references/tacir-sifati-ve-sonuclari.md) | Bir kisinin tacir sayilip sayilmadigini ve tacir olmaya bagli yukumluluk ve ayricaliklari (basiretli davranma, faiz, fatura itirazi, ucret/ceza indirimi isteyememe) belirlemek gerektiginde kullanilir. |27| Ticaret Sicili ve Aleniyetin Etkisi | [`references/ticaret-sicili-ve-aleniyet.md`](references/ticaret-sicili-ve-aleniyet.md) | Tescil, ilan ve sicil kaydinin ucuncu kisilere etkisi, gorunuse guven ve tescile davet/itiraz gerektiginde; sicildeki yanlis veya eksik kayitlarin sorumluluk dogurup dogurmadigini degerlendirmek icin kullanilir. |28| Ticaret Unvanı ve İşletme Adı | [`references/ticaret-unvani-ve-isletme-adi.md`](references/ticaret-unvani-ve-isletme-adi.md) | Ticaret unvaninin olusturulmasi, zorunlu/secimlik ekler, unvanin korunmasi ve unvana tecavuz; benzer unvan veya isletme adi kullanimina karsi tespit-men-tazminat talepleri gerektiginde kullanilir. |29| Ticari İşlerde Faiz ve Temerrüt | [`references/ticari-islerde-faiz-ve-temerrut.md`](references/ticari-islerde-faiz-ve-temerrut.md) | Bir ticari alacakta uygulanacak faiz turunu ve oranini (ticari temerrut faizi, avans faizi, kapital faizi), faiz baslangic tarihini ve bilesik faiz sinirlarini belirlemek gerektiginde kullanilir. |30| Fatura, Teyit Mektubu ve Ticari Defterler | [`references/fatura-teyit-ve-ticari-defterler.md`](references/fatura-teyit-ve-ticari-defterler.md) | Faturaya veya teyit mektubuna itiraz suresinin kacirilmasinin sonuclari, ticari defterlerin sahibi lehine/aleyhine delil olusturmasi ve defter ibrazi gerektiginde kullanilir. |31| Cari Hesap İlişkisi | [`references/cari-hesap.md`](references/cari-hesap.md) | Taraflar arasinda karsilikli alacaklarin bir hesaba kaydedilip donem sonunda bakiyenin tespit edildigi cari hesap iliskisinin kurulmasi, bakiyenin tahakkuku, faiz, sozlesmenin sona ermesi ve bakiyenin talebi gerektiginde kullanilir. |32| Haksız Rekabet Denetimi ve Yaptırımları | [`references/haksiz-rekabet-denetimi.md`](references/haksiz-rekabet-denetimi.md) | Bir ticari davranisin (aldatici reklam, kotuleme, sirlarin ifsasi, baskasinin emegi/itibarindan yararlanma, calisanlari ayartma) haksiz rekabet olusturup olusturmadigini ve tespit-men-ref-tazminat yaptirimlarini belirlemek gerektiginde kullanilir. |33| Ticari Davada Görev, Yetki ve Dava Şartı Arabuluculuk | [`references/ticari-dava-gorev-arabuluculuk.md`](references/ticari-dava-gorev-arabuluculuk.md) | Bir uyusmazligin ticari dava olup olmadigini, asliye ticaret mahkemesinin gorevli olup olmadigini, dava sarti arabuluculugun zorunlu olup olmadigini ve yetkili mahkemeyi belirlemek gerektiginde kullanilir. |34| Ticari Sözleşme, İhtarname ve Başvuru Taslağı | [`references/ticari-sozlesme-ve-belge-taslagi.md`](references/ticari-sozlesme-ve-belge-taslagi.md) | Tacirler arasi cerceve/mal alim/hizmet sozlesmesi, cari hesap sozlesmesi, fatura itiraz veya temerrut ihtarnamesi ile ticaret sicili basvurusu gibi belgelerin TTK emredici hukumlerine uygun taslagini uretmek gerektiginde kullanilir. |35- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)3637## Kaynak kuralı (özet)3839İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +40doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye41`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /42`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan43değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.4445---4647*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış48içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*
aydincan