Tis Icerigi Ve Baglanmasi

TİS İçeriği, Düzeyi ve Bağıtlanması

Görev

TİS'in hukuki yapısını çözümlemek: hangi hükümler normatif (iş sözleşmesine doğrudan etki eden), hangileri borç doğurucu (taraflar arası); yararlanma rejimi, süre ve sona erme. TİS metni okuma, kaleme alma ve yorumlama işidir.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hangi düzeyde TİS (işyeri/işletme/grup)?
• TİS imzalandı mı, süresi ve yürürlük tarihi nedir?
• Talepte bulunan işçi sendika üyesi mi, değilse dayanışma aidatı ödüyor mu?
• Sorun bir hükmün yorumu mu yoksa boşluğu mu?

Denetim şeması

1. TİS'in niteliği: 6356 m.36 — TİS'in normatif hükümleri (ücret, ikramiye, çalışma süreleri) iş sözleşmesinin yerini alır, doğrudan ve emredici etki gösterir; borç doğurucu hükümler sadece tarafları bağlar.
2. Art etki (ardçıl etki): 6356 m.36/2 — TİS sona erse de, yeni TİS yapılana kadar normatif hükümler iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.
3. Düzey kuralı: 6356 m.34 — bir işyerinde aynı dönem için yalnızca bir TİS uygulanabilir; işletme düzeyinde toplu sözleşme bütünlüğü esastır.
4. Süre: 6356 m.35 — TİS en az 1, en çok 3 yıl süreli yapılır; süre sonradan değiştirilemez (faaliyet/işletme TİS'lerinde özel istisnalar saklı).
5. Yararlanma: 6356 m.39 — kural olarak TİS'ten taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır. Üye olmayanlar dayanışma aidatı ödeyerek yararlanabilir; üyelikten farklı olarak grev kararına katılma gibi sonuçlar doğmaz.
6. Teşmil: 6356 m.40 — Cumhurbaşkanı, bir işkolundaki TİS'i o işkolundaki üye olmayan işyerlerine teşmil edebilir (sınırlı, istisnai yol).

Ara sonuç: Sorun normatif hükmün uygulanması ise hak uyuşmazlığı → yargı; metin oluşturma ise pazarlık/taslak çalışması yapılır.

Çıktı modülleri

• TİS hüküm ayrıştırması (normatif / borç doğurucu).
• Yararlanma ve dayanışma aidatı değerlendirmesi.
• Taslak madde önerileri ([doldurulacak] yer tutucularıyla).

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-toplu eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.