Tis Yetki Tespiti

Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Yetki Tespiti

Görev

Bir sendikanın TİS yapma yetkisini barajlar üzerinden değerlendirmek, yetki tespiti sürecini yürütmek ve yetki belgesine giden yolu kurmak. Toplu pazarlığın kapısıdır.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hangi işkolu, hangi işyeri/işletme düzeyi?
• İşyerinde/işletmede toplam işçi sayısı ve sendika üye sayısı nedir?
• Sendikanın işkolu barajını (%1) tutan güncel istatistiği var mı?
• Daha önce yetki tespiti veya itiraz oldu mu?

Denetim şeması

1. İşkolu barajı: 6356 m.41/1 — sendikanın kurulu bulunduğu işkolundaki işçilerin en az %1inin üyesi olması (geçici m.6 ile geçmişte farklı oranlar uygulanmıştı; güncel %1). Baraj, Bakanlığın Ocak/Temmuz işkolu istatistik tebliğleriyle saptanır.
2. İşyeri/işletme çoğunluğu: 6356 m.41/1 — işyeri TİS için o işyerindeki işçilerin yarıdan fazlasının (%50+1); işletme TİS için işletme kapsamındaki işçilerin %40ının üyesi olmak.
3. Yetki tespiti başvurusu: 6356 m.42 — sendika Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurur; Bakanlık tespiti tarafların kayıtlarına göre yapar ve ilgililere bildirir.
4. Yetki itirazı: 6356 m.43 — taraflar veya işveren, tespite karşı kararın tebliğinden itibaren 6 işgünü içinde görevli mahkemeye (İş Mahkemesi) itiraz edebilir; itiraz, kayıt yetersizliği veya başka sendikanın çoğunluğu gibi nedenlere dayanır.
5. Yetki belgesi: 6356 m.44 — itiraz süresi geçtikten veya itiraz reddedildikten sonra Bakanlık yetki belgesi verir. Belge alınmadan TİS bağıtlanamaz.
6. Ara sonuç: Barajlar tutuyorsa yetki tespiti talep edilir; tartışmalıysa kayıt düzeltme / itiraz stratejisi kurulur.

İspat: üyelik kayıtları (e-Devlet, sendika defterleri), Bakanlık istatistikleri ve işyeri işçi sayısı belirleyicidir.

Çıktı modülleri

• Baraj hesap tablosu (işkolu %1, işyeri %50+1 / işletme %40).
• Yetki tespiti başvuru veya yetki itirazı dilekçesi iskeleti.
• Süre/usul takvimi (6 işgünü itiraz, tebligat tarihleri).

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-toplu eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.