Ucret Eklenti Esit Davranma

Ücret, Ücret Ekleri ve Eşit Davranma

Görev

Ücret ve eklerinin ödenip ödenmediğini, miktarını ve eşit davranma ilkesine aykırılığı denetlemek; doğan alacak ve tazminatları belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Kararlaştırılan ve fiilen ödenen ücret nedir; bordro ile banka kaydı uyuşuyor mu?
2. Prim, ikramiye, sosyal yardım gibi ekler düzenli mi?
3. Ücret kesintisi/avans mahsubu yapıldı mı?
4. Aynı işi yapan emsallere kıyasla farklı muamele iddiası var mı?

Denetim şeması

1. Ücretin korunması (m.32): Ücret en geç ayda bir, kural olarak banka aracılığıyla ödenir. Ücret nitelikli alacaklarda zamanaşımı 5 yıl. Ödenmeyen ücret işçiye haklı fesih hakkı verir (m.24/II-e) ve gününde ödenmezse iş görmekten kaçınma hakkı doğabilir (m.34).
2. Ücretin ispatı: Bordro imzalı ve ihtirazi kayıtsızsa aksini işçi yazılı delille çürütmelidir. Miktar çekişmeliyse meslek odası/sendika emsal ücret araştırması yapılır.
3. Ücret kesintisi sınırları (m.38): İşveren disiplin cezası dışında ücretten kesinti yapamaz; toplu sözleşme/sözleşme dayanağı ve ayda iki günlük ücreti aşmama sınırı vardır.
4. Asgari ücret ve AGİ: Ücret asgari ücretin altında olamaz; AGİ ayrı kalemdir (güncel mevzuat ve uygulama değişiklikleri [doğrulanacak]).
5. Eşit davranma (m.5): İşveren biyolojik/cinsiyet, dil, ırk, din vb. sebeplerle ayrım yapamaz; esaslı sebep olmadıkça tam-kısmi süreli ve belirli-belirsiz süreliyi farklı işleme tabi tutamaz. İhlalde işçi, dört aya kadar ücreti tutarında ayrımcılık tazminatı ve yoksun bırakıldığı haklar talep edebilir. İhlali işçi ortaya koyar, ayrım olmadığını işveren ispatlar.

Çıktı modülleri

• Ücret/ek tespit tablosu ve eksik ödeme kalemleri.
• Faiz ve zamanaşımı değerlendirmesi.
• Eşit davranma ihlali değerlendirmesi ve tazminat öngörüsü.
• İspat stratejisi notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-bireysel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.