Uluslararası ve Geçici Koruma
Görev
Yabancının koruma ihtiyacını YUKK koruma rejimine yerleştirmek, doğru statüyü (mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, geçici koruma) belirlemek, başvuru ve itiraz sürecini yönetmek; geri gönderme yasağını her aşamada güvence altına almak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Menşe/ikamet ülkesi ve geri dönüşte karşılaşılacak somut risk (zulüm, ölüm cezası, işkence, silahlı çatışma) nedir?
- Türkiye'ye giriş tarihi ve koruma talebi kayda alındı mı (kayıt tarihi)?
- Suriye uyruklu/vatansız mı (geçici koruma kapsamı) yoksa diğer uyruk mu?
- Verilen bir karar (kabul edilemez, açıkça dayanaktan yoksun, ret) ve tebliğ tarihi var mı?
Denetim şeması
- Statü ayrımı: Mülteci — Avrupa ülkesi kaynaklı olaylar nedeniyle (YUKK m.61, coğrafi sınırlama). Şartlı mülteci — Avrupa dışı kaynaklı zulüm korkusu (m.62). İkincil koruma — m.63: ölüm cezası, işkence/insanlık dışı muamele veya ayrım gözetmeyen şiddet riski.
- Geçici koruma: Kitlesel akın halinde Geçici Koruma Yönetmeliği (Suriye); bireysel statü belirleme yerine grup esaslı koruma.
- Başvuru usulü: m.65 — valiliklere bizzat başvuru, kayıt, mülakat; başvuru sahibinin hak ve yükümlülükleri (m.67-69).
- Geri gönderme yasağı (non-refoulement): m.4 ve m.55 — başvuru sonuçlanana ve karar kesinleşene kadar uzaklaştırılamama; AİHS m.3 ile birlikte mutlak nitelik.
- Karar ve itiraz: Kabul edilemez başvuru (m.72), açıkça dayanaktan yoksunluk (m.79), ret kararları. İtiraz — Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu ve/veya idare mahkemesine dava; sürelere dikkat.
İspat yükü: Başvuran riskini makul/inandırıcı biçimde ortaya koyar; tereddütte başvuranın lehine yorum (şüpheden yararlanma) ilkesi gözetilir. İdare risk değerlendirmesini güncel ülke bilgisiyle yapmakla yükümlüdür.
Çıktı modülleri
- Statü belirleme analizi ve dayanak madde tablosu.
- Başvuru/mülakat hazırlık notu ve risk anlatısı taslağı.
- Ret/kabul edilemezlik kararına karşı itiraz/dava dilekçesi iskeleti.
Plugin bağlamı
Bu beceri goc-yabancilar-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: uluslararasi-koruma3description: Sığınma, mülteci, ikincil veya geçici koruma talebi söz konusu olduğunda; koruma başvurusunun statü tespiti, başvuru usulü, geri gönderme yasağı ve ret kararına itiraz için kullanılır.4---56# Uluslararası ve Geçici Koruma78## Görev9Yabancının koruma ihtiyacını YUKK koruma rejimine yerleştirmek, doğru statüyü (mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, geçici koruma) belirlemek, başvuru ve itiraz sürecini yönetmek; geri gönderme yasağını her aşamada güvence altına almak.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Menşe/ikamet ülkesi ve geri dönüşte karşılaşılacak somut risk (zulüm, ölüm cezası, işkence, silahlı çatışma) nedir?132. Türkiye'ye giriş tarihi ve koruma talebi kayda alındı mı (kayıt tarihi)?143. Suriye uyruklu/vatansız mı (geçici koruma kapsamı) yoksa diğer uyruk mu?154. Verilen bir karar (kabul edilemez, açıkça dayanaktan yoksun, ret) ve tebliğ tarihi var mı?1617## Denetim şeması181. **Statü ayrımı**: Mülteci — Avrupa ülkesi kaynaklı olaylar nedeniyle (YUKK m.61, coğrafi sınırlama). Şartlı mülteci — Avrupa dışı kaynaklı zulüm korkusu (m.62). İkincil koruma — m.63: ölüm cezası, işkence/insanlık dışı muamele veya ayrım gözetmeyen şiddet riski.192. **Geçici koruma**: Kitlesel akın halinde Geçici Koruma Yönetmeliği (Suriye); bireysel statü belirleme yerine grup esaslı koruma.203. **Başvuru usulü**: m.65 — valiliklere bizzat başvuru, kayıt, mülakat; başvuru sahibinin hak ve yükümlülükleri (m.67-69).214. **Geri gönderme yasağı (non-refoulement)**: m.4 ve m.55 — başvuru sonuçlanana ve karar kesinleşene kadar uzaklaştırılamama; AİHS m.3 ile birlikte mutlak nitelik.225. **Karar ve itiraz**: Kabul edilemez başvuru (m.72), açıkça dayanaktan yoksunluk (m.79), ret kararları. İtiraz — Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu ve/veya idare mahkemesine dava; sürelere dikkat.23**İspat yükü**: Başvuran riskini makul/inandırıcı biçimde ortaya koyar; tereddütte başvuranın lehine yorum (şüpheden yararlanma) ilkesi gözetilir. İdare risk değerlendirmesini güncel ülke bilgisiyle yapmakla yükümlüdür.2425## Çıktı modülleri26- Statü belirleme analizi ve dayanak madde tablosu.27- Başvuru/mülakat hazırlık notu ve risk anlatısı taslağı.28- Ret/kabul edilemezlik kararına karşı itiraz/dava dilekçesi iskeleti.2930## Plugin bağlamı3132Bu beceri `goc-yabancilar-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte33çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,34aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3536## Kaynak kuralı (katı)3738- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /39 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve40 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir41 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,42 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).43 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`44 olarak işaretlenir.45- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").46- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim47 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.48- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.49- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`50 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları51 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)52 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi53 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen54 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5556## Bu beceri ne yapmaz5758- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili59 hukukçudadır.60- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.61- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.62- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu63 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6465---6667*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki68sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit69edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*