Uyusmazlik Yargi Yol Gorev

Telekom-Bilişim Uyuşmazlıklarında Yargı Yolu ve Görev-Yetki

Görev

Uyuşmazlığı doğru yola (idari yargı, sulh ceza hâkimliği, adli/tüketici yargısı, BTK idari başvuru) yönlendirmek; görevli/yetkili mercii, başvuru/dava süresini ve acil koruma ihtiyacını net biçimde tespit etmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Uyuşmazlığın kaynağı: BTK işlemi mi, 5651 içerik tedbiri mi, abonelik/sözleşme mi, veri/gizlilik mi?
2. Müvekkilin sıfatı ve karşı taraf kim (işletmeci, BTK, içerik sahibi, abone)?
3. Tebliğ/öğrenme tarihi nedir; süre işliyor mu?
4. Acil koruma (yürütmenin durdurulması/ihtiyati tedbir/erişim kararı) ihtiyacı var mı?

Denetim şeması

1. Yol ayrımı: BTK düzenleyici/yaptırım işlemi → idari yargı (İYUK). 5651 m.8/8A/9/9A erişim engelleme-içerik çıkarma → sulh ceza hâkimliği (CMK m.267 itiraz). Abonelik/hizmet özel hukuk → adli yargı; gerçek kişi tüketici ise 6502 tüketici hakem heyeti/mahkemesi. Veri ihlali → KVKK Kurulu ve sonrasında idari yargı. Ara sonuç: hangi yol.
2. İdari yargı: İYUK m.2 iptal/tam yargı; m.7 süre (kural 60 gün, özel kanun süresi varsa o); m.27 yürütmenin durdurulması (telafisi güç zarar + açık hukuka aykırılık). Görevli yer kural olarak idare mahkemesi.
3. Sulh ceza hâkimliği: 5651 erişim engelleme/içerik çıkarma kararı ve itirazı; karar ve itiraz süreleri kısa olduğundan süre disiplini kritiktir.
4. Adli/tüketici yargı: Tüketici işleminde parasal sınıra göre hakem heyeti/tüketici mahkemesi; ticari nitelikte asliye ticaret/asliye hukuk; ihtiyati tedbir HMK m.389 vd.
5. Süre disiplini: İdari, ceza usulü ve özel hukuk sürelerinin ayrı işlediği; hak düşürücü süre/zamanaşımı karışıklığı en sık hatadır. Süre takvimi sabitlenmeden dilekçe yazılmaz.

Çıktı modülleri

• Yol ve görevli/yetkili merci tespiti.
• Süre takvimi ve YD/itiraz/ihtiyati tedbir ihtiyaç notu.
• Yanlış mercie başvuru riski uyarısı.

Plugin bağlamı

Bu beceri telekomunikasyon-bilisim eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.