Vekalet Iliskisi Azil Istifa

Vekâlet İlişkisinin Kurulması, Azil ve İstifa

Görev

Avukat-müvekkil vekâlet ilişkisinin kurulması, kapsamı ve sona ermesini; azil/istifanın haklılığını ve ücret-sorumluluk sonuçlarını belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Vekâletname var mı; özel yetki gerektiren işlemler (sulh, feragat, kabul) kapsamda mı?
2. İlişki nasıl sona erdi (azil, istifa, işin bitmesi)?
3. Azil/istifanın somut sebebi haklı mı?
4. Devam eden süre/duruşma riski ve dosya teslimi durumu ne?

Denetim şeması

1. Kuruluş ve kapsam. Vekâlet ilişkisi avukatlık sözleşmesiyle kurulur; temsil yetkisinin sınırı vekâletnamedir. Sulh, feragat, kabul, davadan vazgeçme, ibra gibi tasarruflar için vekâletnamede özel yetki şarttır (HMK m.74; TBK m.504/3). Ara sonuç: yapılan işlem yetki kapsamında mı?
2. Özen ve sadakat. Avukat işi özenle ve müvekkil yararına yürütür, talimatlara uyar, gelişmelerden bilgilendirir, hesap verir (Av. K. m.34; TBK m.506-508). Süre kaçırma, bildirim yapmama özen ihlali ve tazminat sebebidir (TBK m.502 vd., m.49).
3. Azil. Müvekkil avukatı her zaman azledebilir; ancak azil haksızsa ücretin tamamı muaccel olur, haklıysa indirim/iade gündeme gelir (Av. K. m.174/1; TBK m.512). Uygun olmayan zamanda azil tazminat doğurabilir.
4. İstifa. Avukat haklı sebeple istifa edebilir; istifa, müvekkilin zarar görmemesi için uygun zamanda yapılmalı, istifadan sonra da on beş gün süreyle (Av. K. m.41 anlamında işten çekilmenin sonuçları) gerekli önlemleri alma yükümü gözetilmelidir. Haksız/uygunsuz zamanda istifa ücret hakkını ve tazminat sorumluluğunu etkiler.
5. Sona ermenin sonuçları. Dosya ve belgelerin iadesi, hesap verme, hapis hakkı (Av. K. m.166), karşı tarafa yüklenen vekâlet ücretinin akıbeti ve zamanaşımı (TBK m.147/5) değerlendirilir.

Çıktı modülleri

• Azil/istifanın haklılık ve ücret sonucu değerlendirmesi.
• Vekâletname kapsam denetimi (özel yetki kontrolü).
• İstifa/azil bildirimi ve dosya teslim tutanağı taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri avukatlik-meslek-kurallari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.