Avukatlık Sözleşmesi ve Vekâlet Ücreti
Görev
Avukatlık ücret sözleşmesini geçerlilik ve sınırlar yönünden kurmak/denetlemek; akdi ve
yargısal (karşı tarafa yüklenen) vekâlet ücretini ayırt etmek; ücret alacağını yapılandırmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Ücret nasıl kararlaştırıldı (maktu, nispi, yüzde, başarı koşullu)?
- Yazılı sözleşme var mı; iş değeri/dava değeri ne?
- İş tamamlandı mı; haksız azil/istifa var mı?
- Tartışma akdi ücret mi, yoksa karşı tarafa yüklenecek yargılama gideri vekâlet ücreti mi?
Denetim şeması
- Sözleşmenin kurulması. Avukatlık sözleşmesi serbestçe düzenlenir, yazılı yapılmaması
geçersizlik sebebi değildir ama yazılılık ispat ve ücret için önemlidir (Av. K. m.163,
TBK m.502 vd.). Belirlenmemişse ücret, tarife esas alınarak ve emeğe göre takdir edilir.
- Ücretin sınırları (emredici). Ücret, dava konusu para veya değerin %25'ini aşamaz;
yüzde belirlenen işlerde sınır bu orandır (Av. K. m.164/2). Dava konusu şeyin aynının
ücret olarak kararlaştırılması (sonuca ortaklık) yasaktır. Ara sonuç: sözleşme bu sınırı
aşıyor mu? Aşan kısım geçersizdir.
- Asgari tarife tabanı. Kararlaştırılan ücret, yürürlükteki TBB Avukatlık Asgari Ücret
Tarifesi'nin altında olamaz (m.164/4). Tarife her yıl Resmî Gazete'de yayımlanır; yıl/tarih
belirt.
- Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti. Dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklenen
vekâlet ücreti yargılama giderindendir (HMK m.323/1-ğ) ve tarifeye göre hesaplanır; bu
ücret kural olarak avukata aittir (Av. K. m.164/son), akdi ücretten ayrıdır.
- Azil/istifa ve müteselsil sorumluluk. Haksız azilde ücretin tamamı muaccel olur; haklı
sebeple azilde indirim gündeme gelir (Av. K. m.174). Karşı yan vekille sulh/feragat halinde
ücret koruması ve müteselsil sorumluluk (m.165) gözetilir; avukatın hapis hakkı (m.166)
ve örnek üzerinde alıkoyma değerlendirilir.
- Takip ve zamanaşımı. Ücret alacağı vekâlet ilişkisinden doğar; zamanaşımı TBK m.147/5
uyarınca beş yıldır. İlamsız icra/dava yolu seçilir; ispat yükü ücreti talep edendedir
(TMK m.6).
Çıktı modülleri
- Sözleşmenin geçerlilik/sınır denetimi (aşan/geçersiz şart tespiti).
- Akdi ve yargısal vekâlet ücreti ayrım tablosu.
- Ücret sözleşmesi ve ücret alacağı ihtar/talep taslağı ([doldurulacak] yer tutucularla).
Plugin bağlamı
Bu beceri avukatlik-meslek-kurallari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: vekalet-sozlesmesi-ucret3description: Avukatlık ücret sözleşmesinin kurulması, ücret türleri ve sınırları, asgari ücret tarifesi, karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti ve ücret alacağının takibi söz konusu olduğunda kullanılır.4---56# Avukatlık Sözleşmesi ve Vekâlet Ücreti78## Görev9Avukatlık ücret sözleşmesini geçerlilik ve sınırlar yönünden kurmak/denetlemek; akdi ve10yargısal (karşı tarafa yüklenen) vekâlet ücretini ayırt etmek; ücret alacağını yapılandırmak.1112## Soğuk başlangıç (intake)131. Ücret nasıl kararlaştırıldı (maktu, nispi, yüzde, başarı koşullu)?142. Yazılı sözleşme var mı; iş değeri/dava değeri ne?153. İş tamamlandı mı; haksız azil/istifa var mı?164. Tartışma akdi ücret mi, yoksa karşı tarafa yüklenecek yargılama gideri vekâlet ücreti mi?1718## Denetim şeması191. **Sözleşmenin kurulması.** Avukatlık sözleşmesi serbestçe düzenlenir, yazılı yapılmaması20 geçersizlik sebebi değildir ama yazılılık ispat ve ücret için önemlidir (Av. K. m.163,21 TBK m.502 vd.). Belirlenmemişse ücret, tarife esas alınarak ve emeğe göre takdir edilir.222. **Ücretin sınırları (emredici).** Ücret, dava konusu para veya değerin %25'ini aşamaz;23 yüzde belirlenen işlerde sınır bu orandır (Av. K. m.164/2). Dava konusu şeyin aynının24 ücret olarak kararlaştırılması (sonuca ortaklık) yasaktır. Ara sonuç: sözleşme bu sınırı25 aşıyor mu? Aşan kısım geçersizdir.263. **Asgari tarife tabanı.** Kararlaştırılan ücret, yürürlükteki TBB Avukatlık Asgari Ücret27 Tarifesi'nin altında olamaz (m.164/4). Tarife her yıl Resmî Gazete'de yayımlanır; yıl/tarih28 belirt.294. **Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti.** Dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklenen30 vekâlet ücreti yargılama giderindendir (HMK m.323/1-ğ) ve tarifeye göre hesaplanır; bu31 ücret kural olarak avukata aittir (Av. K. m.164/son), akdi ücretten ayrıdır.325. **Azil/istifa ve müteselsil sorumluluk.** Haksız azilde ücretin tamamı muaccel olur; haklı33 sebeple azilde indirim gündeme gelir (Av. K. m.174). Karşı yan vekille sulh/feragat halinde34 ücret koruması ve müteselsil sorumluluk (m.165) gözetilir; avukatın hapis hakkı (m.166)35 ve örnek üzerinde alıkoyma değerlendirilir.366. **Takip ve zamanaşımı.** Ücret alacağı vekâlet ilişkisinden doğar; zamanaşımı TBK m.147/537 uyarınca beş yıldır. İlamsız icra/dava yolu seçilir; ispat yükü ücreti talep edendedir38 (TMK m.6).3940## Çıktı modülleri41- Sözleşmenin geçerlilik/sınır denetimi (aşan/geçersiz şart tespiti).42- Akdi ve yargısal vekâlet ücreti ayrım tablosu.43- Ücret sözleşmesi ve ücret alacağı ihtar/talep taslağı ([doldurulacak] yer tutucularla).4445## Plugin bağlamı4647Bu beceri `avukatlik-meslek-kurallari` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte48çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,49aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.5051## Kaynak kuralı (katı)5253- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /54 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve55 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir56 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,57 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).58 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`59 olarak işaretlenir.60- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").61- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim62 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.63- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.64- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`65 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları66 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)67 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi68 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen69 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.7071## Bu beceri ne yapmaz7273- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili74 hukukçudadır.75- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.76- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.77- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu78 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.7980---8182*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki83sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit84edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*