Yasaklama Ve Yasak Fiiller

Yasaklama Kararları ve Yasak Fiiller

Görev

İhale sürecinde veya sözleşme aşamasında işlenen yasak fiiller nedeniyle verilen ihalelere katılmaktan yasaklama kararının hukuka uygunluğunu, kapsamını, süresini ve iptal yolunu değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Yasaklama hangi fiile dayanıyor: ihale sürecindeki yasak fiil (4734 m.17) mi, sözleşme ihlali (4735 m.25) mi?
2. Kararı veren idare yetkili mi; karar Resmî Gazete'de yayımlandı mı?
3. Yasaklama süresi (1-2 yıl) fiile uygun mu?
4. Yasaklamanın kapsamına giren gerçek/tüzel kişiler ve ortaklar doğru belirlenmiş mi?

Denetim şeması

1. Yasak fiiller (4734 m.17): Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, rekabeti/ihale kararını etkileyecek davranış, sahte belge düzenleme, alternatif teklif verme yasağı ihlali vb. somut delille ortaya konmalıdır.
2. Sözleşme aşaması fiilleri (4735 m.25): Sözleşme uygulamasındaki yasak fiil ve davranışlar (taahhüdü yerine getirmeme, sahtecilik vb.) ayrı yasaklama sebebidir.
3. Yaptırım (4734 m.58, 4735 m.26): İlgililer hakkında bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir; karar Resmî Gazete'de yayımlanır ve yayımdan itibaren hüküm doğurur. Yasaklama kapsamı tüzel kişide ortakları/yetkilileri de etkileyebilir.
4. Ölçülülük ve sebep: Fiil ile yasaklama süresi orantılı olmalı; sebep yokluğu/eksikliği veya yetki/şekil sakatlığı iptal sebebidir.
5. İptal yolu: Yasaklama bir idari işlemdir; 2577 sayılı İYUK'a göre yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılır (yürütmenin durdurulması talep edilebilir). Ayrıca fiil suç teşkil ediyorsa ceza soruşturması paralel yürüyebilir.
6. Ara sonuç: Yasaklamanın kapsamı (kişi/süre) ve dava süresi dikkatle hesaplanır.

İspat yükü: Yasak fiili iddia eden idare somut delille ispatlar; ilgili savunma ve aksini ortaya koyar.

Çıktı modülleri

• Fiil-yaptırım uyum (ölçülülük) değerlendirmesi.
• Yasaklama kapsamı (kişi/süre) tablosu.
• İptal davası dilekçe iskeleti ve YD talebi.

Plugin bağlamı

Bu beceri kamu-ihale-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.