Yazilim Veritabani Internet

Yazılım, Veri Tabanı ve İnternet İçeriği

Görev

Bilgisayar programları, veri tabanları ve çevrimiçi içerik özelinde telif korumasının kapsamını, özel istisnaları ve internet ihlallerinde sorumluluk zincirini değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Konu yazılım kodu, arayüz, veri tabanı yapısı/içeriği mi yoksa web içeriği mi?
• Kod/içerik kim tarafından, iş ilişkisi içinde mi üretildi?
• İhlal kopyalama, tersine mühendislik, lisans aşımı mı; yoksa internette paylaşım mı?
• Platform/aracı hizmet sağlayıcı mı, içerik sağlayıcı mı sorumlu tutuluyor?

Denetim şeması

1. Yazılımın eser niteliği: Bilgisayar programları ilim-edebiyat eseri olarak korunur (m.2/1); koruma ifade biçimine (kaynak/amaç kod) yöneliktir, fikir-algoritma-arayüz işlevi olarak korunmaz. Hazırlık tasarımları da kapsama girer.
2. Yazılıma özgü istisnalar (m.38): Yedekleme, hata düzeltme ve birlikte çalışabilirlik için sınırlı dekompilasyon (tersine mühendislik) belirli şartlarla serbesttir; bunların ötesi ihlaldir. Çalışan eserinde mali haklar işverene aittir (m.18/2).
3. Veri tabanı: Eser niteliğindeki (seçme/düzenlemede hususiyet) veri tabanı m.6/11 kapsamında korunur; içerik tek tek korunmasa da derlemedeki yaratıcı seçim korunur. Salt yatırıma dayalı sui generis koruma ile karıştırma.
4. İnternette umuma iletim: İçeriğin çevrimiçi erişime sunulması m.25 kapsamında işaret-ses-görüntü nakli/umuma iletim ve erişilebilir kılma hakkını ilgilendirir; izinsiz yükleme ihlaldir.
5. Aracı sorumluluğu: Yer/erişim/içerik sağlayıcı ayrımı (5651 sayılı Kanun) ile FSEK ihlali birlikte değerlendirilir; uyar-kaldır mekanizması ve aracıya bildirim süreci kontrol edilir. Asıl fail içerik sağlayıcıdır; aracının sorumluluğu bildirim sonrası harekete geçmemeye bağlanır.
6. Ara sonuç: Koruma kapsamı, uygulanan istisna ve sorumlu süje (içerik/aracı) belirlenir.

İspat yükü: kod/içerik benzerliği ve erişimi davacı (genelde bilirkişi/kaynak kod karşılaştırması ile); istisna/lisans savunmasını davalı ispatlar.

Çıktı modülleri

• Yazılım/veri tabanı koruma kapsamı ve istisna notu.
• İnternet ihlali sorumluluk zinciri (içerik/aracı, uyar-kaldır).
• Kaynak kod karşılaştırması/bilirkişi talep önerisi.

Plugin bağlamı

Bu beceri telif-haklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.