aydincan Yürütmenin Durdurulması (YD)
Görev
İYUK m.27 koşullarını somut olaya uygulayarak güçlü gerekçeli bir yürütmenin durdurulması talebi kurmak; itiraz yolu ve usule ilişkin özellikleri yönetmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- İşlemin uygulanması hangi somut ve telafisi güç zararı doğurur?
- İşlemin açık hukuka aykırılığı hangi unsurda ve hangi delille gösterilebilir?
- İşlem henüz uygulanmaya başladı mı; aciliyet derecesi nedir?
- Talep dava dilekçesiyle birlikte mi, ayrı dilekçeyle mi ileri sürülecek?
Denetim şeması
- İki şartın birlikteliği (İYUK m.27/2): YD kararı için (i) işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve (ii) işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi ve kararda gerekçe gösterilmesi zorunludur.
- Gerekçe zorunluluğu: YD isteminin reddi veya kabulü gerekçeli olmalıdır; standart kalıp gerekçe yeterli değildir. Talepte iki şart ayrı ayrı somutlaştırılır.
- Teminat (İYUK m.27/6): Kural olarak YD kararı teminat karşılığında verilir; ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir. İdareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz.
- Vergi davalarında özel rejim: Vergi mahkemelerinde dava açılması tarh edilen vergi/cezanın tahsilini kural olarak durdurur (İYUK m.27/4); bu nedenle ayrı YD talebine her zaman gerek olmayabilir. İhtirazi kayıt ve ödeme emri hâlleri ayrıdır.
- İtiraz (İYUK m.27/7): YD istemleri hakkındaki kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. İtirazı, idare/vergi mahkemesi kararlarında bölge idare mahkemesi inceler.
- Ara sonuç: YD kararı işlemin tesisinden önceki hukuki durumu askıya alır; idare kararın gereğini gecikmeksizin uygulamak zorundadır (Anayasa m.138/4; İYUK m.28).
Çıktı modülleri
- m.27 iki şart için somut gerekçe metni
- Teminat ve aciliyet değerlendirmesi
- YD talep paragrafı (dilekçeye eklenebilir)
Plugin bağlamı
Bu beceri idari-yargilama eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den,turk-hukuku-ictihat-mcpkararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.