Yz Sozlesmeleri Risk Dagitimi

Yapay Zekâ Sözleşmeleri ve Sözleşmesel Risk Dağıtımı

Görev

Yapay zekâ geliştirme/lisans/SaaS/API sözleşmelerinde tarafların risk, veri, fikri mülkiyet ve sorumluluk dengesini TBK çerçevesinde tasarlamak veya incelemek; eksik, asimetrik veya geçersiz şartları tespit edip redline önermek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Sözleşme tipi: model geliştirme/eser, lisans, API/SaaS abonelik, entegrasyon/danışmanlık?
2. Müvekkil hangi taraf: sağlayıcı mı, kullanan/alıcı mı?
3. Eğitim/girdi/çıktı verisi kime ait, modeli iyileştirmede kullanılıyor mu?
4. Çıktı üzerinde fikri hak kime; ticari sır ve KVKK boyutu var mı?

Denetim şeması

1. Konu ve tip tayini: Eser/geliştirme ağırlıklıysa TBK eser sözleşmesi (m.470 vd.) ve ayıba karşı tekeffül; sürekli hizmet/lisans ise hizmet/atipik sözleşme. Ara sonuç: hangi tip ve emredici hükümler.
2. Veri ve KVKK maddeleri: Girdi verisinin model eğitiminde kullanımı için açık yetki; veri işleyen sıfatı doğuyorsa KVKK m.12 uyumlu veri işleme sözleşmesi ve m.9 aktarım taahhütleri. Eksikse uyum açığı.
3. Fikri mülkiyet: Çıktı ve modelin hak sahipliği, lisans kapsamı, üçüncü kişi açık kaynak/lisans uyumu (FSEK/SMK). "Çıktı üzerinde hak garanti edilemez" gerçeğini sözleşmeye yansıt.
4. Performans ve sorumluluk: SLA, doğruluk/halüsinasyon riskine ilişkin garanti sınırları; sorumluluk sınırlaması maddeleri TBK m.115 (ağır kusur/kasıtta geçersizlik) ve genel işlem koşulu denetimi (m.20-25) süzgecinden geçirilir.
5. Tazminat/rücu: Üçüncü kişi taleplerinde tazmin (indemnity), veri ihlali ve fikri hak ihlali için tahsis; cezai şart ve fesih.

Emredici hüküm ve tüketici işlemi varsa 6502 TKHK ek denetimi. İçtihat künyesini [doğrulanacak] işaretle.

Çıktı modülleri

• Risk maddesi haritası (veri/IP/sorumluluk/SLA).
• Redline ve alternatif lafız önerileri.
• Müzakere notu ve risk skoru.

Plugin bağlamı

Bu beceri yapay-zeka-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.