Risk Matrisi Çıkarıcı
Amaç
Bir projedeki veya operasyondaki riskleri yapılandırılmış şekilde tespit eder, önceliklendirir ve aksiyon planı oluşturur.
Kullanım
Kullanıcı şunları sağlamalı:
- Proje veya operasyon tanımı
- (Opsiyonel) Bağlam (sektör, ölçek, paydaşlar)
- (Opsiyonel) Geçmiş risk verileri
- (Opsiyonel) Risk kategorileri (operasyonel, finansal, regülasyon, vb.)
Risk Kategorileri
Standart kategoriler:
- Operasyonel: Süreç, kaynak, kapasite
- Finansal: Bütçe, nakit akışı, ödeme
- Teknik: Sistem, altyapı, güvenlik
- İnsan Kaynakları: Yetenek, motivasyon, ayrılış
- Regülatif: Yasa, denetim, uyum
- İtibar: Marka, müşteri algısı, medya
- Pazar: Rekabet, talep, fiyat
- Tedarik Zinciri: Tedarikçi, lojistik
- Strateji: Yön değişimi, paydaş hizalanması
Çıktı Formatı
1. Risk Listesi
| ID |
Risk |
Kategori |
Olasılık (1-5) |
Etki (1-5) |
Skor |
Seviye |
| R1 |
... |
Operasyonel |
4 |
5 |
20 |
Kritik |
| R2 |
... |
Finansal |
2 |
4 |
8 |
Orta |
Skor hesabı: Olasılık × Etki
Seviyeler:
- 1-4: Düşük
- 5-9: Orta
- 10-14: Yüksek
- 15-25: Kritik
2. Risk Matrisi (Görsel)
ETKİ
5 │ M H H K K
4 │ D M H H K
3 │ D M M H H
2 │ D D M M H
1 │ D D D M M
└─────────────
1 2 3 4 5
OLASILIK
(D=Düşük, M=Orta, H=Yüksek, K=Kritik)
3. Kritik Riskler (Detaylı Analiz)
Her kritik risk için:
R1: [Risk adı]
- Tanım: ...
- Tetikleyiciler: Bu risk hangi durumda gerçekleşir
- Etki: Gerçekleşirse neler olur
- Erken uyarı sinyalleri: Hangi göstergelere bakmalı
- Azaltma stratejisi:
- Önleyici: Riskin gerçekleşmemesi için
- Tepkisel: Gerçekleşirse ne yapacağız
- Sorumlu: ...
- Bütçe etkisi: ...
- Takip sıklığı: Haftalık / Aylık / Çeyreklik
4. Risk İzleme Planı
| Risk |
Takip Eden |
Sıklık |
Eskalasyon Kriteri |
| R1 |
... |
Haftalık |
Skor 15+ olduğunda |
5. Genel Değerlendirme
- Toplam risk sayısı
- Kritik risk sayısı
- En riskli kategori
- Risk profili (yüksek mi, düşük mü)
Önemli Kurallar
- Olasılık ve etkiyi ayrı ayrı puanla (1-5 skala)
- Aynı kategoriden çok risk değil, farklı kategorileri tara
- Her risk için somut bir azaltma önerisi olmalı
- "Risk var" demek yetmez, ne yapacağız netleşsin
- Türkçe yazılsın ama "risk", "mitigation", "trigger" gibi terimler kullanılabilir
1---2name: risk-matrix-generator3description: Proje veya operasyon tanımından olası riskleri tespit eden, olasılık ve etki skorlarıyla risk matrisine döken, azaltma önerileri sunan skill. Proje yöneticileri, operasyon liderleri, risk yönetimi sorumluları için. Bir proje veya süreç tanımlandığında tetiklenir.4---56# Risk Matrisi Çıkarıcı78## Amaç910Bir projedeki veya operasyondaki riskleri yapılandırılmış şekilde tespit eder, önceliklendirir ve aksiyon planı oluşturur.1112## Kullanım1314Kullanıcı şunları sağlamalı:151. Proje veya operasyon tanımı162. (Opsiyonel) Bağlam (sektör, ölçek, paydaşlar)173. (Opsiyonel) Geçmiş risk verileri184. (Opsiyonel) Risk kategorileri (operasyonel, finansal, regülasyon, vb.)1920## Risk Kategorileri2122Standart kategoriler:23- **Operasyonel**: Süreç, kaynak, kapasite24- **Finansal**: Bütçe, nakit akışı, ödeme25- **Teknik**: Sistem, altyapı, güvenlik26- **İnsan Kaynakları**: Yetenek, motivasyon, ayrılış27- **Regülatif**: Yasa, denetim, uyum28- **İtibar**: Marka, müşteri algısı, medya29- **Pazar**: Rekabet, talep, fiyat30- **Tedarik Zinciri**: Tedarikçi, lojistik31- **Strateji**: Yön değişimi, paydaş hizalanması3233## Çıktı Formatı3435### 1. Risk Listesi3637| ID | Risk | Kategori | Olasılık (1-5) | Etki (1-5) | Skor | Seviye |38|----|------|----------|----------------|------------|------|--------|39| R1 | ... | Operasyonel | 4 | 5 | 20 | Kritik |40| R2 | ... | Finansal | 2 | 4 | 8 | Orta |4142**Skor hesabı**: Olasılık × Etki4344**Seviyeler**:45- 1-4: Düşük46- 5-9: Orta47- 10-14: Yüksek48- 15-25: Kritik4950### 2. Risk Matrisi (Görsel)5152```53ETKİ54 5 │ M H H K K55 4 │ D M H H K56 3 │ D M M H H57 2 │ D D M M H58 1 │ D D D M M59 └─────────────60 1 2 3 4 561 OLASILIK62```63(D=Düşük, M=Orta, H=Yüksek, K=Kritik)6465### 3. Kritik Riskler (Detaylı Analiz)6667Her kritik risk için:6869#### R1: [Risk adı]70- **Tanım**: ...71- **Tetikleyiciler**: Bu risk hangi durumda gerçekleşir72- **Etki**: Gerçekleşirse neler olur73- **Erken uyarı sinyalleri**: Hangi göstergelere bakmalı74- **Azaltma stratejisi**:75 - Önleyici: Riskin gerçekleşmemesi için76 - Tepkisel: Gerçekleşirse ne yapacağız77- **Sorumlu**: ...78- **Bütçe etkisi**: ...79- **Takip sıklığı**: Haftalık / Aylık / Çeyreklik8081### 4. Risk İzleme Planı8283| Risk | Takip Eden | Sıklık | Eskalasyon Kriteri |84|------|-----------|--------|---------------------|85| R1 | ... | Haftalık | Skor 15+ olduğunda |8687### 5. Genel Değerlendirme88- Toplam risk sayısı89- Kritik risk sayısı90- En riskli kategori91- Risk profili (yüksek mi, düşük mü)9293## Önemli Kurallar9495- Olasılık ve etkiyi ayrı ayrı puanla (1-5 skala)96- Aynı kategoriden çok risk değil, farklı kategorileri tara97- Her risk için somut bir azaltma önerisi olmalı98- "Risk var" demek yetmez, ne yapacağız netleşsin99- Türkçe yazılsın ama "risk", "mitigation", "trigger" gibi terimler kullanılabilir
bahadir-digital