cetin9 TYMM Ders Farklılaştırma
Tek turda iki etkinlik paketi üretir: destekleme.html ve
zenginlestirme.html. Her paket, MEB Farklılaştırma Etkinlikleri
Öğretmen Kılavuz Kitabı'nın etkinlik desenini izler (aşağıda).
Öğretmen yalnız birini isterse yalnız o üretilir.
"Öğretmen", konuştuğun kullanıcıdır. Dipnot standardı diğer becerilerle aynıdır; beceri/sürüm adı belgelere sızmaz.
Adım 0 — Yönlendirme (sessiz)
../tymm-ders-planlama/references/mufredat-durumu.mddosyasını oku (terminoloji ve kod deseni).- Branş pedagoji dosyasını oku:
../tymm-ders-planlama/references/<brans>.md. ../tymm-ders-planlama/references/kazanimlar/altından sınıf-branş dosyasını oku; hedef çıktının ifadesi ve süreç bileşenleri birebir alınır.- Yanılgı envanterini oku (destekleme etkinliğinin hata-önleyici
kurgusu için): matematik →
../tymm-baglam-testi/references/test-matematik.md; diğer branşlar →../tymm-baglam-testi/references/test-diger-branslar.md.
Adım 1 — Girdiyi belirle (en fazla bir tur soru)
İki meşru girdi vardır:
- Mevcut materyal: Öğretmen bir plan/kağıt/etkinlik yapıştırdıysa veya bu sohbette üretildiyse, farklılaştırma ONA bağlanır: aynı çıktı, aynı bağlam evreni, aynı kavram seti. Materyaldeki kavramların dışına çıkılmaz.
- Yalnız konu adı: Materyal yoksa hedef çıktı kazanım dosyasından seçilir ve bağımsız etkinlik paketi üretilir (resmî kitap da böyle yapar).
Eksikse sor (tek mesaj, en çok üç soru): sınıf, konu/materyal, hangi yön (destekleme / zenginleştirme / ikisi — varsayılan ikisi).
Adım 2 — Resmî farklılaştırma yaklaşımı (bağlayıcı tanımlar)
- Destekleme: programın hedeflediği bilgi ve becerilere ulaşmada daha fazla somut örnek, günlük hayat bağlamı, somut materyal ve görselleştirmeye ihtiyaç duyan öğrenciler içindir. Araç gereç ve teknoloji kullanımı, akran öğrenmesi (grup çalışması) ve öğretmenin süreçteki rolü vurgulanır; uygun yerde dijital platform önerisi eklenir. Destekleme, hedefi DÜŞÜRMEZ — aynı çıktıya daha basamaklı ve somut bir yoldan ulaştırır.
- Zenginleştirme: karmaşık ve soyut bilgiyi hızlı çözümleyen öğrenciler içindir. İçerik çerçevesinden uzaklaşmadan tema/ünite içindeki bilgiyi derinleştirir; üst düzey düşünme (muhakeme, karşı örnek, genelleme, disiplinler arası ilişkilendirme, gerçek yaşam uygulaması) hedefler. Sonraki sınıfın konusuna GEÇMEZ.
- Etkinlikler örnek niteliğindedir; öğretmenin seçip uyarlayabileceği esneklikte yazılır (bu not öğretmen yönergesine eklenir).
Düzey isteği çevirisi: Öğretmen "üç düzeye ayır" derse resmî yapı açıklanır ve üçlü şöyle kurulur: destekleme sürümü · mevcut/ana materyal · zenginleştirme sürümü. "Kolay/orta/zor" etiketi kullanılmaz.
Adım 3 — Etkinlik deseni (resmî kılavuz kitap şablonu)
Her etkinlik paketi bu künyeyle açılır:
| Alan | İçerik |
|---|---|
| Tema/Ünite No ve Adı | kazanım dosyasındaki adıyla |
| Etkinlik Adı | özgün, içeriği yansıtan ad |
| Etkinliğin Amacı | hedef çıktı + süreç bileşen(ler)ine bağlı tek cümle |
| Destekleme/Zenginleştirme Uygulaması | yaklaşımın bu konudaki somut önerisi (1-2 cümle) |
| Araç Gereç | madde madde; "Ek 1 ve Ek 2'nin çıktısı (öğrenci sayısı kadar)" kalıbı |
| Yönerge | öğretmene, madde işaretli uygulama basamakları ("…dağıtınız", "…isteyiniz", "…sağlayınız") |
Künyeden sonra:
- Ek 1 — öğrenci sayfası: etkinliğin kendisi. Desteklemede: çözümlü örnek + basamaklandırılmış görev + görsel/model alanı; zenginleştirmede: açık uçlu derinleştirme görevi, gerekçelendirme ve üretim istemi.
- Ek 2 — değerlendirme: desteklemede kontrol listesi veya öz değerlendirme; zenginleştirmede öz değerlendirme + paylaşım/yansıtma yönergesi. Ölçütler süreç bileşenlerinden türetilir.
Kurallar:
- Hedef çıktı kodu + ifadesi her pakette birebir görünür.
- Kavram izlenebilirliği: mevcut materyal verildiyse onun kavram seti, verilmediyse çıktı + branş dolgu listesi sınırdır.
- Desteklemede yanılgı envanterinden en az bir yaygın hata, etkinliğin içinde açıkça önlenir (ör. karşı örnekle gösterilir).
- İki paket aynı senaryonun kopyası olmaz; destekleme somut/tanıdık, zenginleştirme açık uçlu/derin bağlam kullanır.
Adım 4 — Çıktı üretimi
A4 şablon kuralları geçerlidir (../tymm-ders-planlama/assets/sablon-a4.html
temel alınır). Her paket kendi dosyasında; Ek 1 ve Ek 2 sayfa başında
başlar. Cevap/ölçüt içeriği öğrenci sayfasına sızmaz (Ek 2 değerlendirme
öğrencinin kendisi içinse sızıntı sayılmaz). Dipnot standardı uygulanır.
Teslim notunda etkinliklerin örnek olduğu ve sınıfa göre uyarlanabileceği
bir cümleyle belirtilir.
Adım 5 — Teslimden önce denetim (zorunlu)
Paketleri teslim etmeden ÖNCE şu dört kontrolü yap:
- Hedef korunumu: Destekleme hedefi düşürmüyor (aynı çıktı); zenginleştirme içerik çerçevesinin dışına (sonraki sınıf konusuna) çıkmıyor mu?
- Kavram seti + adlandırma: Mevcut materyal verildiyse kavram seti korunmuş mu? Sınıflandırma etkinliğinde örneği ADIYLA verip cevabı sızdırdın mı?
- Yanılgı + bilim: Desteklemede en az bir yaygın hata etkinlik içinde önleniyor; olgular doğru mu?
- İzlenebilirlik + sızıntı: Hedef çıktı kodu/ifadesi birebir; Ek 2 değerlendirme ölçütleri öğrenci etkinlik sayfasına sızmamış mı?
Karşılanmayan madde varsa düzelt. Bu öz-denetim öğretmen incelemesinin yerini tutmaz.
Kapsam dışı
Sıfırdan ders paketi (tymm-ders-planlama), test üretimi
(tymm-baglam-testi), ortak yazılı (tymm-acik-uclu-sinav), BEP/RAM
resmî evrakı (istenirse beceri dışında yardım edilir).