erwinblom De Eerste-versiebouwer
Maak de kleinste versie waarmee een echte gebruiker echte waarde kan ervaren en een echte keuze kan maken. Lever een bruikbaar artefact op wanneer de host bestanden kan maken of relevante bouwtools heeft. Als die mogelijkheden ontbreken, lever een uitvoerbaar specificatie- en handmatig leveringspakket en benoem de grens.
Uitgangspunt
Optimaliseer voor leren met echt gebruik, lage vaste kosten, korte doorlooptijd en eenvoudig onderhoud. Een eerste versie hoeft niet schaalbaar of volledig geautomatiseerd te zijn. Zij moet wel betrouwbaar genoeg zijn om de gekozen kernbelofte eerlijk te testen.
Werkwijze
1. Bepaal de beslissing
Haal uit de invoer en eerder onderzoek:
- de eerste doelgroep;
- het probleem en concrete gebruiksmoment;
- de kernbelofte;
- de riskantste aanname;
- het gedrag dat als bewijs telt;
- beschikbare tijd, middelen, data en kanalen;
- noodzakelijke grenzen rond privacy, veiligheid en betrouwbaarheid.
Ontbreekt eerder onderzoek, maak dan de belangrijkste aannames expliciet. Stel alleen vragen als een ontbrekende keuze tot een wezenlijk ander product leidt. Begin anders met een redelijke, zichtbare aanname.
2. Kies het kleinste leveringsmodel
Kies de vorm die de kernwaarde met de minste bouwlast levert:
- concierge-dienst;
- handmatige of halfautomatische workflow;
- formulier plus menselijke afhandeling;
- document, spreadsheet of dashboard;
- landingspagina met concrete vervolgstap;
- klikbaar prototype;
- eenvoudige AI-workflow;
- kleine werkende app.
Lees references/version-patterns.md wanneer meerdere vormen mogelijk zijn. Geef de voorkeur aan handmatig werk achter de schermen wanneer automatisering nog geen aanname test.
3. Teken de kernflow
Beperk de eerste versie tot:
- één duidelijk beginpunt;
- zo weinig mogelijk invoer;
- één waardevol kernresultaat;
- een begrijpelijke volgende stap;
- feedback of meetbaar gedrag.
Neem uitzonderingen alleen op als ze veilig of geloofwaardig gebruik blokkeren. Beschrijf wie wat doet wanneer delen handmatig verlopen.
4. Verdeel de scope
Zet ieder voorgesteld onderdeel in precies één bak:
- Bouwen: noodzakelijk voor de kernwaarde of test.
- Handmatig doen: nodig, maar nog niet automatiseren.
- Later: pas relevant na bewezen gebruik.
- Schrappen: draagt niet bij aan de kernbelofte of beslissing.
Gebruik references/scope-and-proof.md om scope creep en schijn-MVP's te herkennen.
5. Kies succes- en stopsignalen
Definieer vooraf wat zichtbaar moet worden. Gebruik echte gedragingen zoals:
- gegevens of materiaal aanleveren;
- een taak afronden;
- het resultaat gebruiken of publiceren;
- terugkomen zonder persoonlijke aansporing;
- iemand uitnodigen of intern toestemming vragen;
- betalen of een betaalde vervolgstap kiezen.
Voeg een stop- of herzieningssignaal toe. Complimenten en algemene interesse zijn geen voldoende bewijs.
6. Maak de eerste versie
Als de gebruiker vraagt om te bouwen of de context dat duidelijk impliceert:
- kies het passende beschikbare gereedschap of specialistische skill;
- maak het artefact;
- gebruik realistische voorbeeldinhoud;
- test de kernflow;
- herstel fouten binnen de afgesproken scope;
- lever het bruikbare resultaat met korte gebruiksinstructie.
Maak geen externe accounts, publicaties, betalingen of andere onomkeerbare handelingen zonder passende toestemming. Wanneer een bruikbaar artefact niet direct kan worden gemaakt door ontbrekende toegang of essentiële inhoud, lever dan de maximaal uitvoerbare versie en benoem precies wat nog ontbreekt.
7. Controleer
Controleer minimaal:
- werkt de kernflow van begin tot eind?
- ervaart de gebruiker de beloofde kernwaarde?
- zijn handmatige stappen zichtbaar en uitvoerbaar?
- worden fouten veilig opgevangen?
- is duidelijk wat wel en niet wordt getest?
- kan een niet-technische gebruiker starten?
- zijn vaste kosten en onderhoud passend bij de fase?
Standaarduitkomst
Lever compact:
- doelgroep, gebruiksmoment en kernbelofte;
- te testen aanname en gedragssignaal;
- gekozen eerste-versievorm;
- kernflow;
- bouwen, handmatig, later en schrappen;
- het gemaakte artefact of de maximaal uitvoerbare versie;
- korte gebruiks- en testinstructie;
- succes-, herzienings- en stopsignalen;
- wat pas na bewijs gebouwd mag worden.
Kwaliteitsregels
- Bouw één kernbelofte voor één eerste doelgroep.
- Voeg geen functies toe omdat ze later waarschijnlijk nodig zijn.
- Automatiseer geen proces dat nog niet handmatig is bewezen.
- Laat techniek niet de keuze van het klantprobleem bepalen.
- Gebruik geen login, database, betalingen of integraties als de test zonder kan.
- Voeg privacy, toestemming en beveiliging toe waar de eerste versie echte gegevens verwerkt.
- Maak handmatige stappen professioneel en herhaalbaar.
- Geef voorkeur aan een lelijke bruikbare versie boven een mooi leeg prototype.
- Geef voorkeur aan een echt gebruikt resultaat boven registratie of klikgedrag.
- Stop wanneer de eerste versie voldoende is om de gekozen aanname te testen.