IPAC / IDAR ile Dilekçe Oluşturma
IPAC ve IDAR, IRAC'in "Kural (Rule)" basamağını genel hukuk İlkesi (Principle)
veya öğreti Doktrini (Doctrine) ile değiştiren analiz/yazım şemalarıdır. Somut
kanun maddesinin yetersiz kaldığı ya da bulunmadığı; argümanın dürüstlük kuralı,
hakkın kötüye kullanılması yasağı, ahde vefa, sebepsiz zenginleşme veya iyiniyet
gibi genel ilke ve öğretilere dayandığı dosyalarda güçlüdür.
Ne zaman kullanılır
- Somut kanun maddesi yetersiz veya yok; argüman genel hukuk ilkesine/öğretiye dayanacak.
- Dürüstlük kuralı (TMK m. 2), hakkın kötüye kullanılması, ahde vefa, sebepsiz zenginleşme, iyiniyet gibi bir ilke merkeze alınacak.
- Somut maddeden çok, ilkenin/doktrinin gerekçesi ve değer yargısı öne çıkarılacak.
- Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.
IPAC / IDAR mantığı
- I — Mesele (Issue): Çözülecek hukuki soruyu net koy.
- P/D — İlke/Doktrin (Principle/Doctrine): Dayanılacak genel hukuk ilkesi veya öğreti doktrini; somut maddeden çok ilkenin gerekçesi.
- A — Uygulama (Application): İlkeyi/doktrini somut olaya tatbik et (işin kalbi).
- C/R — Sonuç (Conclusion/Result): İlkeden hareketle vardığın sonuç ve talep.
Çalışma akışı
- Dilekçe türünü belirle (dava/cevap/replik/düplik/savunma) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Bilgileri topla: mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.
Eksikleri
AskUserQuestion veya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:
.udf → udf-cli udf2md; çok sayfalı .tiff/.tif → sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku.
- IPAC/IDAR iskeletini kur — adım tanımları, ilke/doktrin vurgusu ve eşleme tablosu için
references/cerceve-yapisi.md.
- Gövdeyi yaz: AÇIKLAMALAR'ı
I → P/D → A → C/R akışıyla başlıklandır. Her hukuki
mesele için ayrı bir IPAC/IDAR bloğu kurabilirsin; dayanılan ilke/doktrini açıkça göster.
- Çıktıyı üret (docx/html/udf/pdf) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Doğrula ve sun.
IPAC / IDAR adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi
| IPAC/IDAR adımı |
Dilekçe bölümü |
İçerik |
| Mesele |
Her bölümün başı |
Çözülecek hukuki soru (tek cümle) |
| İlke/Doktrin |
HUKUKİ NEDENLER + AÇIKLAMALAR'da ilke vurgusu |
Dayanılan genel ilke/öğreti; somut maddeden çok ilkenin gerekçesi |
| Uygulama |
AÇIKLAMALAR (irdeleme) |
İlkenin/doktrinin somut olaya tatbiki |
| Sonuç |
Bölüm sonu + NETİCE VE TALEP |
İlkeden çıkan sonuç → kesin talep |
Çıktı formatları
docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: references/bicim-ve-cikti.md.
Doğrulama listesi
- Mesele → İlke/Doktrin → Uygulama → Sonuç adımları tam mı; dayanılan ilke/öğreti net gösterildi mi?
- İlke/doktrin somut maddeyle değil, gerekçesiyle (değer yargısıyla) temellendirildi mi?
- Uygulama basamağında ilke–olay bağı açıkça kuruldu mu?
- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler
[yer tutucu] mı?
- TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?
İlkeler
- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.
- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.
1---2name: dilekce-ipac3description: IPAC / IDAR (Issue → Principle/Doctrine → Application → Conclusion/Result / Mesele → İlke/Doktrin → Uygulama → Sonuç) yöntemiyle Türk hukukunda dilekçe ve savunma hazırlamak için kullanılır. Somut kural yerine genel hukuk ilkesini veya öğreti doktrinini merkeze alır. Tetikleyiciler: "IPAC yöntemiyle dilekçe", "IDAR ile dilekçe", "ilke/doktrin-merkezli dilekçe", "dürüstlük kuralına / genel hukuk ilkesine dayanan dilekçe". Somut kanun maddesinin yetersiz veya bulunmadığı, argümanın genel ilke ve öğretiye dayandığı dosyalarda güçlüdür. Çıktı docx/html/udf/pdf üretilir.4---56# IPAC / IDAR ile Dilekçe Oluşturma78IPAC ve IDAR, IRAC'in "Kural (Rule)" basamağını genel hukuk **İlkesi (Principle)**9veya öğreti **Doktrini (Doctrine)** ile değiştiren analiz/yazım şemalarıdır. Somut10kanun maddesinin yetersiz kaldığı ya da bulunmadığı; argümanın dürüstlük kuralı,11hakkın kötüye kullanılması yasağı, ahde vefa, sebepsiz zenginleşme veya iyiniyet12gibi genel ilke ve öğretilere dayandığı dosyalarda güçlüdür.1314## Ne zaman kullanılır1516- Somut kanun maddesi yetersiz veya yok; argüman genel hukuk ilkesine/öğretiye dayanacak.17- Dürüstlük kuralı (TMK m. 2), hakkın kötüye kullanılması, ahde vefa, sebepsiz zenginleşme, iyiniyet gibi bir ilke merkeze alınacak.18- Somut maddeden çok, ilkenin/doktrinin gerekçesi ve değer yargısı öne çıkarılacak.19- Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.2021## IPAC / IDAR mantığı22231. **I — Mesele (Issue):** Çözülecek hukuki soruyu net koy.242. **P/D — İlke/Doktrin (Principle/Doctrine):** Dayanılacak genel hukuk ilkesi veya öğreti doktrini; somut maddeden çok ilkenin gerekçesi.253. **A — Uygulama (Application):** İlkeyi/doktrini somut olaya tatbik et (işin kalbi).264. **C/R — Sonuç (Conclusion/Result):** İlkeden hareketle vardığın sonuç ve talep.2728## Çalışma akışı29301. **Dilekçe türünü belirle** (dava/cevap/replik/düplik/savunma) — `references/bicim-ve-cikti.md`.312. **Bilgileri topla:** mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.32 Eksikleri `AskUserQuestion` veya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:33 `.udf` → `udf-cli udf2md`; çok sayfalı `.tiff/.tif` → sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku.343. **IPAC/IDAR iskeletini kur** — adım tanımları, ilke/doktrin vurgusu ve eşleme tablosu için `references/cerceve-yapisi.md`.354. **Gövdeyi yaz:** AÇIKLAMALAR'ı `I → P/D → A → C/R` akışıyla başlıklandır. Her hukuki36 mesele için ayrı bir IPAC/IDAR bloğu kurabilirsin; dayanılan ilke/doktrini açıkça göster.375. **Çıktıyı üret** (docx/html/udf/pdf) — `references/bicim-ve-cikti.md`.386. **Doğrula ve sun.**3940## IPAC / IDAR adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi4142| IPAC/IDAR adımı | Dilekçe bölümü | İçerik |43|-----------------|----------------|--------|44| Mesele | Her bölümün başı | Çözülecek hukuki soru (tek cümle) |45| İlke/Doktrin | HUKUKİ NEDENLER + AÇIKLAMALAR'da ilke vurgusu | Dayanılan genel ilke/öğreti; somut maddeden çok ilkenin gerekçesi |46| Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | İlkenin/doktrinin somut olaya tatbiki |47| Sonuç | Bölüm sonu + NETİCE VE TALEP | İlkeden çıkan sonuç → kesin talep |4849## Çıktı formatları5051docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: `references/bicim-ve-cikti.md`.5253## Doğrulama listesi5455- Mesele → İlke/Doktrin → Uygulama → Sonuç adımları tam mı; dayanılan ilke/öğreti net gösterildi mi?56- İlke/doktrin somut maddeyle değil, gerekçesiyle (değer yargısıyla) temellendirildi mi?57- Uygulama basamağında ilke–olay bağı açıkça kuruldu mu?58- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?59- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?60- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler `[yer tutucu]` mı?61- TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?62- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?6364## İlkeler6566- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.67- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) — `references/bicim-ve-cikti.md`.68- İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.69- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.
esaterbiltavus