esaterbiltavus IRAAC / IRRAC ile Dilekçe Oluşturma
IRAAC, IRAC'e ikinci bir Uygulama (Application) ekleyerek karşı tarafın olası argümanını baştan öngörüp çürüten (counter-analysis); IRRAC ise ikinci bir Kural (Rule) ekleyerek alternatif/ek dayanak ekseni kuran bir analiz/yazım şemasıdır. İki taraflı, tartışmalı meselelerde — özellikle karşı tarafın savunmasına önceden karşılık verilmek istendiğinde — güçlüdür.
Ne zaman kullanılır
- İki taraflı ve tartışmalı mesele; karşı tarafın olası argümanını baştan çürütmek gerekiyor.
- Cevap, replik (cevaba cevap) veya düplik (ikinci cevap) yazılıyor; karşılıklı iddialar örülecek.
- Talep, ana kuralın yanında ikinci/alternatif bir hukuki dayanağa da bağlanacak (IRRAC).
- Karşı tarafın muhtemel savunması öngörülebiliyor ve önden kırılması taktik üstünlük sağlıyor (IRAAC).
IRAAC / IRRAC mantığı
- I — Mesele (Issue): Çözülecek hukuki soruyu net koy.
- R — Kural (Rule): Uygulanacak mevzuat/içtihat/ilke.
- A — Uygulama (Application): Kuralı somut vakıalara tatbik et (asıl iddia).
- A / R — Karşı-Uygulama veya İkinci Kural:
- IRAAC (çift A): Karşı tarafın olası argümanını öngör ve çürüt (counter-analysis).
- IRRAC (çift R): Asıl kuralı destekleyen ikinci/alternatif kuralı ekle.
- C — Sonuç (Conclusion): Asıl uygulama ile karşı-uygulama/ikinci kuralı birleştiren varış.
Çalışma akışı
- Dilekçe türünü belirle (dava/cevap/replik/düplik/savunma) —
references/bicim-ve-cikti.md. - Bilgileri topla: mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.
Eksikleri
AskUserQuestionveya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:.udf→udf-cli udf2md; çok sayfalı.tiff/.tif→ sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku. - Varyantı seç ve iskeleti kur: Karşı argüman öngörülecekse IRAAC (çift A), ikinci/alternatif
dayanak eklenecekse IRRAC (çift R). Adım tanımları ve eşleme için
references/cerceve-yapisi.md. - Gövdeyi yaz: AÇIKLAMALAR'ı
I → R → A → A/R → Cakışıyla başlıklandır. IRAAC'te karşı tarafın olası iddiasını "Karşı tarafın iddiasının aksine..." alt başlığıyla öngörüp çürüt; IRRAC'te ikinci kuralı HUKUKİ NEDENLER'de ek dayanak olarak göster. Her mesele için ayrı blok kurabilirsin. - Çıktıyı üret (docx/html/udf/pdf) —
references/bicim-ve-cikti.md. - Doğrula ve sun.
IRAAC / IRRAC adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi
| IRAAC/IRRAC adımı | Dilekçe bölümü | İçerik |
|---|---|---|
| Mesele | Her bölümün başı | Çözülecek hukuki soru (tek cümle) |
| Kural | HUKUKİ NEDENLER (+ gövdede atıf) | Dayanak mevzuat/içtihat/ilke |
| Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | Kuralın somut vakıalara tatbiki (asıl iddia) |
| Karşı-Uygulama (IRAAC) | AÇIKLAMALAR — "Karşı tarafın iddiasının aksine..." | Karşı argümanı öngörüp çürütme |
| İkinci Kural (IRRAC) | HUKUKİ NEDENLER (ek dayanak) | Alternatif/destekleyici hukuki eksen |
| Sonuç | Bölüm sonu + NETİCE VE TALEP | Asıl + karşı-uygulama/ikinci kuralı birleştiren varış |
Çıktı formatları
docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: references/bicim-ve-cikti.md.
Doğrulama listesi
- Mesele → Kural → Uygulama → Karşı-Uygulama/İkinci Kural → Sonuç adımları tam mı; karşı tarafın olası argümanı öngörülüp çürütüldü mü?
- IRAAC'te karşı-uygulama gerçekten karşı argümanı çürütüyor mu (yalnızca asıl iddianın tekrarı değil)?
- IRRAC'te ikinci kural asıl kuralı destekliyor/alternatif sunuyor mu; HUKUKİ NEDENLER'de yer aldı mı?
- Sonuç, NETİCE VE TALEP'teki taleple tutarlı mı?
- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler
[yer tutucu]mı? - TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?
İlkeler
- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) —
references/bicim-ve-cikti.md. - İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.
- Karşı argümanı çürütürken meslektaşa saygı; iddiayı çürüt, kişiyi değil.
- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.