esaterbiltavus TREAT ile Dilekçe Oluşturma
TREAT, IRAC'in geliştirilmiş bir biçimidir: tezle açılır, kuralı içtihat/öğretiyle açıklar (Explanation) ve aynı tezi sonda yeniden ifade ederek (restated) kapatır. Richard Neumann'ın savunduğu, brief/savunma yazımında popüler bu model; tek güçlü tez etrafında kurgulanan dosyalarda tezi okuyucunun zihnine yerleştirip pekiştirerek güçlü bir çerçeveleme etkisi yaratır.
Ne zaman kullanılır
- Savunma/brief tek bir güçlü tez etrafında kurgulanacak; bu tez vurgulanarak öne çıkarılacak.
- Kuralın yalnızca anılması yetmiyor; içtihat ve öğreti ile açıklanması (Explanation) gerekiyor.
- Tezin okuyucunun zihnine baştan yerleştirilip sonda pekiştirilerek tekrarlanması isteniyor (çerçeveleme).
- Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.
TREAT mantığı
- T — Tez (Thesis): Savunduğun ana iddiayı baştan, tek ve net cümleyle koy.
- R — Kural (Rule): Uygulanacak mevzuat/içtihat/ilke.
- E — Açıklama (Explanation): Kuralı içtihat ve öğreti ile yorumla; nasıl uygulandığını aç.
- A — Uygulama (Application): Açıklanan kuralı somut vakıalara tatbik et (işin kalbi).
- T — Tezin Tekrarı (Thesis restated): Baştaki tezi pekiştirerek yeniden ifade et; çerçeveyi kapat.
Çalışma akışı
- Dilekçe türünü belirle (dava/cevap/replik/düplik/savunma) —
references/bicim-ve-cikti.md. - Bilgileri topla: mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.
Eksikleri
AskUserQuestionveya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:.udf→udf-cli udf2md; çok sayfalı.tiff/.tif→ sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku. - TREAT iskeletini kur — adım tanımları ve eşleme tablosu için
references/cerceve-yapisi.md. - Gövdeyi yaz: AÇIKLAMALAR'ı
T → R → E → A → Takışıyla başlıklandır. Tez cümlesini bölümün başına koy; sonunda aynı tezi pekiştirerek tekrarla. Her hukuki mesele için ayrı bir TREAT bloğu kurabilirsin. - Çıktıyı üret (docx/html/udf/pdf) —
references/bicim-ve-cikti.md. - Doğrula ve sun.
TREAT adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi
| TREAT adımı | Dilekçe bölümü | İçerik |
|---|---|---|
| Tez | AÇIKLAMALAR başındaki tez cümlesi | KONU ile uyumlu ana iddia (tek cümle) |
| Kural | HUKUKİ NEDENLER (+ gövdede atıf) | Dayanak mevzuat/içtihat/ilke |
| Açıklama | AÇIKLAMALAR (kuralın açılımı) | Kuralın içtihat/öğreti ile yorumu |
| Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | Kuralın somut vakıalara tatbiki |
| Tezin Tekrarı | NETİCE VE TALEP | Tezin pekiştirilerek tekrarı |
Çıktı formatları
docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: references/bicim-ve-cikti.md.
Doğrulama listesi
- Tez → Kural → Açıklama → Uygulama → Tez(tekrar) adımları tam mı; baştaki tez ile sondaki tez tutarlı mı?
- Açıklama (Explanation) gerçekten kuralı içtihat/öğreti ile yorumluyor mu, yoksa kuralı tekrar mı ediyor?
- Sondaki tez, NETİCE VE TALEP'teki kesin taleple tutarlı mı?
- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler
[yer tutucu]mı? - TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?
İlkeler
- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) —
references/bicim-ve-cikti.md. - İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.
- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.